— 366 — 



wiezie silną woń spalonych piór lub rogu, tak typową dla substancyi zawierającej azot. Byłby 

 to jeszcze jeden dowód na to, że substancye plazmatyczne nie uległy całkowitemu zniszczeniu, 

 lub przekształceniu w połączenia czysto mineralne. 



Przy wypreparowywaniu szkieletu częstokroć trafiałem na chrząstkę, która najlepiej 

 zachowała się na główkach (epifizach) kości pasu barkowego. Ma ona w tych miejscach także 

 swoją naturalną szarawą barwę, oraz wielką sprężystość. W podstawowej (hyalinowej) substan- 

 cyi chrząstki widoczne są jamki, w których znajdywały się komórki — chondroblasty. Treści 

 komórek brak zwykle i tylko w jednym wypadku widziałem komórkę z dość niewyraźnem 

 jądrem. Na przekrojach podłużnych przez chrzęstkę w główkach kości widać wyraźnie przej- 

 ścia tkanki chrzestnej w kostną. W miejscach tych gdzieniegdzie leżą w jamkach chrząstki 

 jakieś resztki komórek, czy też substancyi, które barwią się hematoxyliną i zapewne są po- 

 zostałościami jąder. Okostna jest także dobrze zachowana i dość łatwo odstaje od samej 

 kości; przeciwnie chrząstka jest bardzo mocno przyczepiona do kości i tylko z trudnością 

 daje się oderwać. 



Kości mają barwę żółtawo zadymioną, przechodzącą nieraz w ciemno-brunatną. Są 

 dość kruche, zwłaszcza żebra, i z tego powodu łamią się łatwo przy preparowaniu. Pod 

 względem budowy histologicznej kości są dobrze zachowane, brak w nich tylko komórek 

 kostnych. 



Tkanki tłuszczowej nie udało mi się nigdzie znaleźć, co tłómaczę sobie tern, że 

 tłuszcz u ptaków mieści się na całej powierzchni ciała pod skórą. Ponieważ zaś ta, jak wia- 

 domo, jest nadzwyczaj cienka, więc prawdopodobnie tłuszcz został całkowicie rozpuszczony 

 w ropie, która przeniknęła do wnętrza. 



Najgorzej zachował się rdze ń, którego kawałeczki, wydobyte z kręgosłupa, są nadzwy- 

 czaj kruche tak, że już za najdelikatniejszem dotknięciem rozpadają się na drobniuteńki pro- 

 szek, koloru szarawo-seledynowego. Pod mikroskopem widać tylko jakąś nieokreśloną, drobno- 

 ziarnistą i zupełnie jednorodną substancye, bez jakichkolwiek śladów komórek lub włókien. 

 Niekiedy widać z otoczki rdzenia cząstki, które przedstawiają się jako płatki lub błonki dość 

 przeźroczyste z delikatnemi włókienkami lub ziarenkami. 



Z lewego skrzydła udało mi się odpreparować nerw ramieniowy (nervus brachia- 

 lis), który zachował poniekąd pierwotną elastyczność i giętkość, kolor zaś zmienił na ciemny, 

 brunatno - oliwkowy. Po dłuższem trzymaniu w formalinie nerw zatracił swą sprężystość, po- 

 dobnie jak to było z mięśniami i skórą błony lotnej; zachowały się więc i tu ślady niezupeł- 

 nie jeszcze zmienionego białka. Na nerwie występuje osłonka bardzo wyraźnie. W niektórych 

 razach udawało się ją odłączyć od nerwu. Sam nerw był gdzieniegdzie prawie całkiem prze- 

 kształcony i przemieniony w kryształy kwasów tłuszczowych i wapna; w innych miejscach 

 zachowały się nawet włókna nerwowe, które dawały się rozskubywać. Na poszczególnych 

 włókienkach nerwowych istnieje dość dobrze zachowana osłonka Schwana w postaci prze- 

 źroczystej błonki, na której widoczne są podłużne, delikatne fałdziki oraz drobne ziarnistości; 

 w bezpośreclniem sąsiedztwie przewężeń Renwier'owskich jest ona nieznacznie zgrubiała tak, iż ma 

 się wrażenie, jakoby końce jej zawijały się ku wewnątrz. W przewężeniach skupiona jest jakaś 

 substancya mocno barwiąca się gencyaną karbolową, która mogłaby odpowiadać resztkom 

 otoczki myelinowej. W całem zresztą włóknie nie zachowało się ani trochę myeliny. W miejscu 

 włókna osiowego leżą drobne ziarenka lub kryształki i tylko w jednem włóknie można było 



