— 371 — 



pestek. Do czego mogą służyć ptakowi te kawałki spotykane stale w jego żołądku, o tem 

 Naumann nie wspomina; prawdopodobnie przyczyniają się one do roztarcia pokarmu, który 

 stanowią pozbawione skorup nasiona, rozgryzione na wpół lub na bardzo grube kawałki. 

 Przypuszczenie to jest tem prawdopodobniejsze, że w żołądku grubodzióba znajdujemy tylko 

 wyjątkowo kamyczki lub piasek. Ponieważ w żołądku ptaka staruńskiego nie znalazłem także 

 wcale piasku, przeto przynależność szczątków tego ptaka do rodzaju »grubodziób« jest 

 wielce możliwą. 



Z resztek pokarmu można wnioskować, że ptak ten musiał zginąć albo wczesną 

 wiosną, kiedy śnieg już stopniał, lecz pestki czereśni jeszcze nie zaczęły kiełkować i stały 

 się zdobyczą ptaka, który je zebrał opadłe na ziemię, albo późną wiosną, kiedy dojrzewają 

 owoce czereśni. Drugie to przypuszczenie jest więcej prawdopodobne, gdyż wielka ilość po- 

 karmu w żołądku wskazuje na obfitość owocu. 



II. Szkielet. 



Resztki szkieletu są wprawdzie bardzo niekompletne, dostarczają jednakże dużo wska- 

 zówek do bliższego oznaczenia gatunku kopalnego ptaka. Odrazu rzucają się w oczy trzy 

 bardzo znamienne cechy (tab. LXVI, ryc. 7): 



1) Wymiary szkieletu wskazują, że był to ptak wielkości szpaka, w każdym zaś 

 razie mniejszy od kwiczoła pospolitego (Turdus pilaris L.J; 



2) budowa górnego wyrostka mostkowego (processus bifurcatus) (tab. LXVI, 

 ryc. 7 i w tekście rys. 7 i 8) przemawia za tem, że ptak ten należał do rodziny wró- 

 blowatych (Passeres) lub śpiewających (Oscines), a może nawet łuszczaków 

 (Fringillidae); 



3) w stosunku do małego szkieletu nadzwyczaj silna budowa kości zwłaszcza ramie- 

 niowych, bardzo grubych a równocześnie krótkich, wskazuje, że szkielet należy do ptaka ma- 

 łego o skrzydłach krótkich lecz silnych, zdolnych do dźwigania ciała stosunkowo ciężkiego 

 i krępego (tab. LXVI, ryc. 7). 



Trzy te znamiona szkieletu przemawiają za tem, że był to ptak z wielkości, ciężaru, 

 budowy skrzydeł, a poniekąd i samego ciała podobny do obecnie żyjącego grubodzióba 

 (tab. LXVI, ryc. 8). 



Z poszczególnych kości szkieletu dobrze zachowane są łopatki (scapulae) (tab. LXVI, 

 ryc. 7 i tabela wymiarów 7) prawie zupełnie kompletne, chociaż w kilku miejscach pogru- 

 chotane; przedni koniec, t. j. ten, który łączy się z kością kruczą i widełkami, jest w prawej 

 łopatce całkowity, a nawet zachowała się prawie kompletnie chrząstka. Łatwo też rozpoznać 

 wszystkie trzy wyrostki (processus furcularis s. acromion, proc. coracoidetis, proc. hume- 

 ralis) tego końca, ich powierzchnie stawowe, jakoteż część tworząca staw barkowy (fossa 

 glenoidalis). Kształt całej łopatki jest identyczny z takimże tegoczesnego grubodzióba. 



Kości krucze (o. coracoidea) (tab. LXVI, ryc. 7 i tabela wym. 10) są stosunkowo źle 

 zachowane, brak bowiem u obu dolnych końców. Górne końce są przeciwnie bardzo dobrze 

 zachowane; widoczne są na nich wyraźne chropowatości (tuberositas furcularis, tub. sca- 

 pularis, tub. humeralis), powierzchnie stawowe, tworzące częściowo fossa glenoidalis, oraz 

 listewki. Kości krucze są dość delikatnej budowy, szczupłe i prawie zupełnie proste, takie, 



