12 



eener stratus wolk verkregen en loste zicli een half uur later op in een fijnen aschregen , 

 die tot elf uur aanhield en alle voorwerpen met een vaal grijsachtige stoflaag ter dikte 

 van drie streep overdekte. 



De weersgesteldheid van den -Iden September tot den l^den December 1868 ken- 

 merkte zich door aanhoudende droogte , groote warmte en buitengewoon lang doorstaande 

 zuidenwinden. Het getal regendagen beliep slechts negen. 



Toen ik den 9'len Juli 1869 van mijne reis naar de Geelvinkbaai te Ternate 

 teruggekomen was , besteedde ik mijn tijd vooreerst aan het nazien , overpakken en voor 

 de verzending naar Europa in gereedheid brengen der ten behoeve van 's Rijks Museum 

 van Natuurlijke Historie en van het Ethnografisch Kabinet te Leiden verzamelde voor- 

 werpen. Daarna hield ik mij onledig met het uitwerken van mijn gedurende de reis 

 gehouden journaal en het samenstellen der daarbij behoorende kaarten. Daar mijn 

 assistent noch als teekenaar ^ noch als schrijver te gebruikea was^ moest ik al het werk 

 zelf doen, zoodat er nauwelijks tijd voor verdere iiitstapjes overschoot. Van een dier 

 weinige oogenblikken maakte ik gebruik, om een bezoek te brengen aan het Gezonken 

 Land, waarvan hierboven ter loops sprake was. 



Van den Kapitan-laut {zeevoogd, louter een titel van een der talrijke, tot het 

 vorstelijke hviis behoorende inlandsche prinsen) leende ik een prauw-bangko, een klein in- 

 landsch vaartuig zonder uitliggers, van een houten tent voorzien, daar men dezen tocht 

 alleen over zee kan doen. Den 21^*60 October begaf ik mij des ochtends ten drie uur 

 scheep, passeerde om vijf uur den Verbranden Hoek en kwam een uur later ter be- 

 stemder plaats. Van Daun-lassy, een landhuis aan deze zijde van Batoe-angoes en 

 eigendom der familie van Duivenbode , is de kust van Ternate rotsachtig en op vele 

 plaatsen ongenaakbaar wegens de zware branding en rolling, die haar nagenoeg onop- 

 houdelijk beukt. Enkele huisjes , door kleine tuinen omringd en door Soelareezen bewoond 

 staan verspreid op het in 't algemeen niet zeer weelderig begroeide terrein. Een klein, 

 uit een drietal hutten bestaand gehucht, Soela-matiha , ligt vlak tegenover Hiri, de 

 uiterste noordelijke schakel der eiland-keten , die zich van den zuidhoek van Halmahera 

 evenwijdig langs de westkust van dit groote eiland uitstrekt. Iets bewesten Soela-matiha 

 is de kleine baai Soe-matiha, heinde en verre de eenige ankerplaats voor inlandsche 

 vaartuigen langs dit gedeelte van Ternate. 



Niet zonder moeite kwamen wij door de branding op het hier vlakke strand aan wal , 

 waarna ik mij onder geleide van een uit de stad medegenomen gids onverwijld op weg 

 begaf. Het voetspoor, dat wij volgden, voerde ons landwaarts in over een steenachtig 

 met kreupelhout bewassen terrein. Na een honderdtal passen geloopen te hebben , kwamen 

 wij aan een moerassig meertje, Soela-takomi-di-bawa genaamd, dat behalve de schoone 



