13 



Nelumbiums , die er op groeien , niets bezienswaardigs heeft. Ongeveer achtlionderd schreden 

 verder over een zacht en rijzend terrein stuitten wij eensklaps tegen een kringvorraigen 

 afgrond, waarvan ik de middelliju op 300 en den omtrek op 900 Nederl. ellen scliat. 

 Op den bodem dezer kom lag tusschen steil afbellende, ruim 100 voet hooge wanden 

 aan onze voeten de gladde spiegel van bet meer Soela-takomi-di-atas , welks oppervlak 

 slechts zelden door eene windvlaag gerimpeld wordt. Zijn geheimzinnige schoot strekt 

 tot stille rustplaats aan de bewoners van Soela- takomi , een dorp, dat een eeuw geleden 

 hier stond. 



De heer M. D. van Duivenbode , de levende kroniek van Ternate , een in alle 

 opzichten vertrouwbaar persoon , vertelde mij de ramp , waardoor het dorp den ondergang 

 vond , zooals hij zulks te voren vernomen had uit den mond van een der weinige 

 iu het leven gebleven ooggetuigen, toen een hoog bejaard man. Op een stille door een 

 heldere maan verlichten nacht van het jaar 1781, een maand voor de uitbarsting, 

 waardoor de Verbrande Hoek ontstond, lag deze voor zijn huis op een dego-dego (soort 

 van rustbank zonder lemaing, van bamboes-riet gemaakt) gerust te slapen. Eensklaps gewekt 

 door eene sterke schudding, het gevolg eener gelijktijdige aard- en zeebeving, werd hij 

 door een uit zee komende golf opgelicht en in snelle vaart strandwaarts gesleept. Den 

 dood voor oogen ziende, verloor hij zijn bewustzijn; toen hij een poos later weder 

 bijkwam , zag hij zich nabij het strand liggen met nog eenige zijner dorpsgenooten , die 

 op dezelfde wonderbaarlijke wijze redding in den nood laadden gevonden. Te zamen 

 gingen zij naar de plek , waar het dorp moest staan , en zagen , daar gekomen , met de 

 grootste ontsteltenis in plaats daarvan eene diepe kom voor hunne voeten , die menschen , 

 huizen en alles verzwolgen had. Eenige bamboezen-staken boven den modder, die den 

 bodem bedekte, waren de eenige zichtbare overblijfsels van Soela- takomi. 



Allengs verzamelde zich water boven deze modderlaag en ontstond het meer , zoo- 

 als wij het thans aanschouwen. De Temataan noemt het Lagoena-toliri of Tanah- 

 tinggalam [Gezonken Land). De wanden, die met struikgewas begroeid zijn, bestaan, 

 zooals men aan het kale vlak eener nieuwe afstorting zien kon , uit lagen van lava , 

 zand en rapillij het water zelf is flauw, overigens zonder reuk of smaak. Na afloop 

 van mijn onderzoek keerde ik huiswaarts en kwam 's avonds ten zes ure in de stad 

 terug, nadat ik een half uur te Doefa-Doefa, een klein dorp benoorden Tolukko, aan 

 ket strand had uitgerust. 



Behalve eene zwakke uitbarsting van den ^Tilkaan, die den 21sten September 

 's namiddags ten 4| ure plaats had , viel er verder te Ternate niets meldenswaardig voor 

 gedurende de tweede helft van 1869, die overigens niet minder gekenmerkt was door 

 overvloedige regens dan de eerste helft. In mijn dagboek vind ik aangeteekend voor : 



