HOOFDSTUK II. 



EERSTE REIS NAAR NIEUW-GUINEA. VERBLIJF TE SORRÜNG EN BORBI. 



In den namiddag van den 16den December 1868 scheepte ik mij met mijn onder- 

 hebbend personeel in. Koers stellende om de zuid, passeerden wij den ISilsn Maart 

 Straat Patientie en den zuidhoek van Halmahera , namen vervolgens een oostelijken koers 

 en waren den 22sten in Straat Sagewien (Pitt-straat) , die ik reeds verscheiden malen door- 

 gevaren was. Ook thans deed zich Batanta even somber en verlaten voor als tijdens 

 mijn laatste bezoek in 1861 , terwijl men daarentegen op de kust van Salawatti weder 

 hier en daar Papoesche huisgezinnen aantrof, die met ons ruilhandel kwamen drijven. 

 Daar wij de drie volgende dagen wegens den aanhoudend doorstaanden tegenwind niet 

 konden vooruitkomen , zeilde ik , in plaats van de reis voort te zetten , naar Sorrong , om 

 daar ter plaatse water en hou^t in te nemen en kwam in den avond van den 24steQ vlak 

 onder de vaste kust van Nieuw-Guinea ten anker. 



Onder Sorrong, een naam, die op geen enkele kaart gevonden wordt, moet be- 

 grepen worden het noordwestelijk deel van Nieuw-Guinea tegenover Sala watti's oostkust, 

 waarover een Singadji van wege den Radja van Salawatti gezag voert. Hij woont in 

 den kleiïien, nabij onze ankerplaats gelegen kampong Sorrong op het eiland Doem; het 

 dorp telt een tiental huizen met 57 zielen. ') Van November 1864 tot Maart 1865 



>) De hoogleeraar Veth klaagt met recht in zijne belangrijke aanteekeningen op Wallace {InsuUnde , 

 D. II, bl. 460), dat deze natuuronderzoeker de ligging van Sorrong zeer onvolledig aanduidt. De waar- 

 schijnlijk onjuiste opgaaf der commissie van 1858, dat drie zelfstandige kampongs op de noordkust van 

 Nieuw-Guinea Sorrong heeten, maakt de zaak niet helderder. Uit de uitvoerige mededeelingen van den 

 heer von Rosenberg, zoo hier als in hoofdstuk X en XVII hierachter, ziet men nu, dat het landschap 

 Sorrong het westelijkste der noordkust van Nieuw-Guinea is, dat de Noordwesthoek, Kaap Spencer der 

 kaarten, ook Hoek van Sorrong heet en dat op het daarvoor gelegen eilandje Doem de eigenlijke kampong 

 Sorrong ligt. Uit het weinige, wat ons nog van Bernstein's verblijf te Sorrong is bewaard gebleven. (r(;rfsc,^r. 

 :Bat. Gen. XVII, bl. 106—109), blijkt nog, dat de bevolking van Sorrong kort voor 1864 hare vroegere 

 woonplaats op de vaste kust van Nieuw-Guinea wegens eene hevige pokken-epidemie had verlaten en naar 

 het eiland Doem had overgebracht. R- A. 



