29 



schap j die insgelijks aan het strand in twee dorpen geconcentreerd wonen. Het grootste 

 daarvan "Weroer moet 500 bewoners hebben en geldt voor het meest bevolkte dorp langs 

 de kust der Geel vinkb aai. Van het tweede j dat een aanmerkelijk minder aantal zielen 

 teltj bleef mij de naam onbekend. 



Op Wandesi volgt Wandammen, een naam, die op vele kaarten verbasterd 

 is tot van Dammen, maar bij Forrest reeds Mandamy luidt. Dit landschap, een der 

 kleinste in de baai, strekt zich uit tot aan het schiereiland Jopengaar (Yopine bij 

 Forrest) , is minder bergachtig dan de vorige en beter bevolkt. De zes aan het strand 

 liggende dorpen: 



Waseor 



met 



24 



huize: 



n. 



Kabau 



n 



18 



n 





Ramik 



n 



20 



n 





Manap 



)) 



13 



n 





Rasei 



jj 



18 



)7 



en 



Assini 



r> 



32 



» 



•) 



bevatten gezamenlijk dertien a veertien honderd bewoners, in de geheele baai be- 

 rucht en gevreesd wegens hunne roof- en moordtochten , die zich langs de kust en 

 over al de eilanden tot aan Soëk en Biak uitstrekken en waarbij zij, aan hunne wreede 

 inborst bot vierende, de ijselijkste gruweldaden bedrijven. ^) Diergelijke tochten hebben 

 jaarlijks op vastgezette tijden plaats en duren soms twee a drie maanden. Desniette- 

 min wordt Wandammen geregeld door een paar handelsvaartuigen bezocht, die daar 

 onder inachtneming van alle mogelijke voorzorgsmaatregelen een maand of anderhalf 

 vertoeven, om massooi in te ruilen. 



Het op Wandammen volgende landschap J a u r (Yowry bij Forrest) , welks zuider- 

 grens nabij den "Winkelhaakslioek valt, bestaat eveneens voor een gedeelte uit laag 

 bergland. De uit een zevenhonderdtal zielen bestaande bevolking woont in de dorpen 



') De kaart van Melvill plaatst op dit deel der kust geen der door den heer von Rosenberg ge- 

 noemde dorpen, maar daarentegen de geheel verschillende narnen : Bondes, Dosener en Tjandia. Dat deze 

 beide laatste namen niet geheel tietief zijn, blijkt daaruit, dat Fabritius de telwoorden opgeeft der talen 

 van Dasener en Tandia, welke zoowel onderling verschillen, als afwijken van de ook door hem medege- 

 deelde telwoorden der gelijkluidende taal van Wandesi en Wandammen. Daar in landen met eene weinig 

 Ijeschaafile bevolking, zoo als bijvoorbeeld in Noord-Celebes, de distrikten dikwijls geen geografisch af- 

 gerond geheel vormen, maar de door denzelfden stam bewoonde plaatsen omvatten, is het licht mogelijk, 

 dat in de streek, door deu heer von Rosenberg het landschap Wandammen genoemd, nog volken van 

 anderen stam wonen. Opmeiking verdient nog, dat het Rapport der commissie van "1858 in AVandaramen 

 twaalf dorpen opnoemt, ieder onder een eigen Radja of Singadji, namelijk: Wandebei, Raad, Kaiauw, 

 Isoeri, Antaribawa, Ramiki, Kaibi, Maropi, Wamati, Koeari, Manikessi en Tjotir, waarvan alleen de 

 onderschrapte namen met de dorpsnamen van den heer von Rosenberg overeenkomen. Bij de gedurige 

 verhuizingen der Papoes bestaan misschien veel dezer dorpen niet meer. R. A. 



*) Volgens inlichtingen, verstrekt aan de officieren der Circe, zijn de bewoners v:in Wandammen 

 inenscheneters, die de lijken hunner afgestorvenen verslinden. (Nat. Tijdschr. voor N.-Indié, I, hl, 203.) 



