Molukschen Archipel en in van der Crab's Moluksche Eilanden. De beschrijving , die beide 

 schrijvers geven ^ is nog beden toepasselijk. Van de hoofdplaats maak ik hier derhalve 

 alleen melding van een drietal inscriptiën, waarvan twee in het fort en ééne op de be- 

 graafplaats voor Europeesche ingezetenen gevonden worden. Het eerste dezer opschriften 

 is gebeiteld in een steen aan de poort van het fort en luidt: 



De heer Simons z. 

 Gouverneur ende Direc- 

 teur OVER DE O. I. V. C. ') 

 Het tweede staat op de boven de poort hangende klok, op wier bovenrand 

 men leest : 



O Maria-elos-virginum- 



VELUT-E.OSA-VEL-LILIUM- 



en op den benedenrand : 



FUNDE-PRECES-AD-FILIUM 

 PRO-SALUTE-FIDELIUM. 



o— O. 



PDIZBOTEZ EN A. 1603. 

 Buiten twijfel is deze klok een op de Portugeezen of Spanjaarden behaalde buit , 

 afkomstig uit een kerkgebouw. Riep weleer haar statige galm de schare der geloovigen 

 tempelwaarts , thans verkondigt zij de uren des daags. Het derde opschi-ift luidt: 



Den dapperen Jan Mourits, 



corporaal en zijn makkers, 



ter eeren 



gesneuveldt xx julij 



167 9. 2) 



is gegrift in eene thans gebarsten marmeren plaat, die nog kort geleden het graf dekte 

 van een heldhaftig krijgsman der Oost-Indische Compagnie. Toen voor een tiental jaren 

 de oude aan de zuidzijde van het fort gelegen begraafplaats opgeruimd is , werd het 

 graf geopend en de overgebleven beenderen van den braven Mourits en zijne makkers 

 met militaire honneurs naar het nieuwe kerkhof overgebracht. In de nabijheid van dit 



') Op de lijst van de landvoogden der. Molukken bij Valentijn komt deze naam niet voor, terwijl 

 ook de in de papieren der Compagnie zoo ervaren heer Leupe geen gouverneur van dien naam kent. R. A. 



') Blijkens het dagregister van Ternate op het Rijksarchief werd gedurende de door Koning Am- 

 sterdam verwekte onlusten op 20 Juli 1679 een sergeant met twaalf soldaten en een vijftigtal Sangireezen 

 belast, de omstreken van het fort Tolukko van houtgewas te zuiveren. Bij dit werk werd hij door meer 

 dan honderd Alfoeren overvallen, waarop de Sangireezen terstond het hazenpad kozen. Het kleine troepje 

 soldaten deed ten laatste den vijand afdeinzen, maar verloor bij deze gelegenheid een korporaal en twee 

 man. Het dagregister noemt hunne namen niet, maar wegens de overeenkomst van datum moeten dit de 

 boven vermelde Jan Mourits en zijne makkers geweest zijn. R. A. 



