HOOFDSTUK I. 



VERBLIJF TE TERNATE IN DE JAREN 1868, 1869 EN 1870. 



Temate is het geschiktste uitgangspunt voor onderzoekingstochten naar het Neder- 

 landsch gedeelte van Nieuw-Guinea. Vooreerst staat het meerendeel dezer landen onder 

 het oppergezag van den Sultan van Tidore, Tviens ondersteunir^ men op deze reizen 

 bezwaarlijk kan missen. Voorts bestaat er geene geregelde vaart op de Geelvinkbaai dan 

 in de eilanden Ternate en Tidore. De tot deze vaart gebezigde schepen , meestal schoeners 

 van klein charter , vertrekken in de maanden November en December na het doorkomen 

 van den westmoesson en komen terug in de maanden Juli, Augustus en September van 

 het daarop volgende jaar tegen het einde van den oostmoesson. Den 8sten Augustus 

 1868 verliet ik Batavia met den mij tot mijne assistentie medegegeven korporaal V. Ty- 

 sowsky en kwam den 4dea September te Ternate. Ik had dus al den tijd, alles voor 

 mijne reis in gereedheid te brengen en geschikte ialanders in dienst te nemen, waar- 

 onder er eenige waren, die reeds mijne voorgangers Wallace en Bernstein op hunne 

 reizen als jagers hadden verzeld. Voor den tocht zelf hum'de ik den schoener Fearnot ■ ) , 

 toebehoorende aan den heer M. D. van Renesse van Duivenbode, den voornaamsten 

 handelaar te Ternate. De huurprijs beliep f 300 's maands. 



In afwachting dat het gunstige seizoen voor de reis naar Nieuw-Guinea was aan- 

 gebroken, besteedde ik mijn ledigen tijd met het doen van toertjes op de eilanden 

 Ternate , Tidore en Halmahera. Voldoende berichten over het eiland Ternate (Tarnate bij 

 den inboorling) en de hoofdplaats vindt men in Bleeker's Reis door de Minahassa en den 



') Waarschijnlijk hetzelfde schip, waarmede de gewezen zee-officier Fabritius zoo herhaalde handels- 

 tochten ondernam. Daar de heer von Rosenberg volstrekt geen melding maakt van dezen handelaar , aan 

 wien wij verschillende berichten over de Geelvinkbaai verschuldigd zijn (in Bijdr. Inst., D. II; Nai. Tijdsckr. 

 voor N.-Indië^ D. IV en in Goudswaard, de Papoewa's der Geelvinisiaai) schijnt deze heer overleden te 

 zijn of zich uit de vaart teruggetrokken te hebben. R. A. 



1 



