XXII VOORREDE. 



dat von Rosenbergs gegevens over natuurlijke historie niet geheel van waarde ontbloot waren 

 en tot aanvulling der berichten van Wallace en anderen konden strekken, maar tevens werd 

 verklaard , dat von Rosenberg zich niet veel moeite gegeven had , nieuwe en onbekende 

 zaken op het spoor te komen, ja zelfs dat zijn werk „dientengevolge op ethnologisch gebied 

 „niets meer bevatte, dan ieder, die in het bezit is van de litteratuur over Nieuw Guinea 

 „ in zijn studeervertrek op het papier kan brengen. " Misschien had de steller van dit 

 rapport deze litteratuur ter zijner beschikking, maar in verband met den spoed, waar- 

 mede de directeur van onderwijs op uitbrenging van het verslag aandrong, kan hij die 

 niet behoorlijk vergeleken hebben. Hoe ware het anders mogelijk, zulk een oordeel te 

 vellen over een werk , dat behalve vele bijzonderheden over de fauna van Nieuw-Guinea 

 een aantal geheel nieuwe topografische gegevens over de eilanden en kuststreken der . 

 Geelvinkbaai bevat en dat juist op ethnologisch gebied voor het eerst de binnenlandsche 

 stammen der Arfakkers en Hattammers uitvoerig beschrijft, waardoor de zonderlinge 

 theorie der Fransche natuuronderzoekers , dat het binnenland van Nieuw-Guinea bewoond 

 is door een van de Papoes geheel afwijkend ras van Alfoeren of Endameenen, geheel den 

 bodem wordt ingeslagen. 



Nadat von Rosenbergs reisverhaal hier te lande was aangekomen, vertrouwde de 

 minister van koloniën dit in den zomer van 1872 ter uitgave toe aan het bestuur van dit In- 

 stituut, dat blijkens eene mededeeling van Jhr. Quarles van Ufiford in onze Bijdragen 

 (Derde reeks. Deel VI) reeds lang met bijzondere belangstelling de ontvangst van 

 dit werk te gemoet zag en op grond van zijne bekendheid met de vorige geschriften 

 van onzen leiziger zonder aarzeling tot deze wegens de vele platen en kaarten 

 zeer kostbare uitgave besloot. Op verzoek van den schrijver, die zich na zijn 

 terugkomst in Europa in zijne geboorteplaats Darmstadt met der woon vestigde en daar- 

 door niet voor de correctie der drukproeven kon zorgen, werd zijn arbeid in handen 

 gesteld van Prof. H. Schlegel te Leiden en van den ondergeteekende , waarvan de 

 eerste de terminologie der diersoorten met de laatste zoölogische werken in verband 

 bracht, de tweede het manuscript voor de pers gereed maakte en aan den tekst des 

 schrijvers verschillende noten toevoegde, waarin hij diens bevindingen met die van andere 

 reizigers op Nieuw-Guinea vergeleek. Von Rosenberg had toch, toen hij in Indië zijn 

 reisverhaal opstelde, uit den aard der zaak de zoo omvangrijke litteratuur over Nieuw- 

 Guinea, grootendeels bestaande uit een aantal jaargangen van verschillende tijdschriften 

 ©f uit kostbare plaatwerken, slechts voor een gering deel ter zijner beschikking. 



