VOORREDE. XVIt 



was aan den oud -resident van AmboHj P. van der Crab, in de aardrijkskundige wereld 

 niet geheel onbekend wegens zijne verdienstelijke bescbrijving van het gouvernement der 

 Mol ukken, de vrucht der reis, die hij in 1861 met den gouverneur-generaal Pahud 

 door dien archipel maakte, terwijl hij twee jaar later eene dienstreis naar Oost-Ceram, 

 de Goram-Groep en het nabijgelegen deel van Nieuw-Guinea's Zuidwestkust ondernam. 

 Als botanicus werd hem toegevoegd de oud-hortulanus van den plantentuin te Buiten- 

 zorg, J. E. Teysman, van wien men omtrent de nog zoo weinig gekende flora van Meuw- 

 Guinea belangrijke ontdekkingen mocht verwachten. Volgens het Koloniaal Verslag van 

 1872 was deze tocht bestemd, om geheel Nieuw-Guinea rond te stoomen. Een weidsch 

 plan, dat, zooals wij reeds boven opmerkten, naar onze bescheiden meening minder tot 

 de taak der regeering van Neerlandsch-Indië behoort en dat, om eenige kans van wel- 

 slagen opteleveren , alleen met een flink oorlogschip , niet met den kleinen gouvernements- 

 stoomer Dassoon kon volbracht worden. Eene hevige berri-berri-ziekte, die onder de 

 bemanning uitbrak en vele slachtoffers ten grave sleepte, dwong spoedig, de reis te 

 staken, zoodat men reeds binnen drie maanden te Ternate teruggekeerd was. Ook schijnt 

 het , dat de gezagvoerder der Dassoon juist niet de geschikste persoon was voor zulk een 

 ver strekkenden tocht in onbekende vaarwaters, terwijl eindelijk de voortdurend slechte 

 verstandhouding tusschen den gouvernementscommissaris en den botanicus op de ver- 

 kregen resultaten een ougunstigen invloed moest hebben. Toch zou men verkeerd 

 doen , daarover een al te geringschattend oordeel te vellen. Reeds uit het boven aan- 

 gehaald Koloniaal Verslag kon men zien, dat deze expeditie op Nieuw-Guinea verschil- 

 lende punten aandeed , die zelden of nooit bezocht worden en waaromtrent dus iedere 

 inlichting, hoe gering ook op zich zelf, van belang moet zijn. Na aanvrage ontving de 

 steller dezer regelen op het Departement van Koloniën de hoog gewaardeerde vergunning, 

 de betreffende bescheiden intezien, op grond van welk onderzoek hij verzekeren durft, 

 dat het rapport van den gouvernementscommissaris alleszins verdient te worden uit- 

 gegeven wegens den rijkdom aan topografische gegevens over geheel onbekende deelen 

 van Nieuw-Guinea. De Dassoon bezocht toch de zoo zelden bevaren Maccluers-Golf en 

 was het eerste Nederlandsche stoomschip, dat tot m het binnendeel dier diep in het 

 land dringende baai doordrong ; de verschillende districten en dorpen langs de zuid- en 

 noordkust der golf werden nauwkeurig opgeteekend, hunne onderlinge verhouding en 

 handelsverkeer uitvoerig beschreven, terwijl het tevens bleek, dat het ongeval, een jaar 

 te voren den rusteloozen zwerver Cerrutti aan de noordkust overkomen, grootendeel& 



