44 



Mandosi met 10 huizen, 



Kane „ 6 „ 



Oendokwei „ 4 „ 



Mansawar „ 7 „ en 



Woenbori „ 5 „ 



De Radja en de Singadji wonen te Odo en te Mandosi. 



Biak, door Weyland 't "Makke Land genoemd, heet bij Forrest naar een dei- 

 dorpen Saba. Het heeft op het westelijk, tegenover Soëk liggend gedeelte een heuvel- 

 rug, -waarvan de gemiddelde hoogte geen 800 voet te boven gaat. Naar het westen 

 tamelijk steil afbellende, verloopt deze rug oostwaarts van lieverlede in de vlakte, die 

 het overige grootste deel des eilands beslaat en waarvan de Padeaido-Groep als de ver- 

 brokkelde verlenging kan beschouwd worden. De riviertjes zijn hier even onbeduidend 

 als op Soëkj de Wando op de zuidoost- en de Korem op de noordoostkust werden mij 

 als de grootste genoemd. De dorpen , die hier allen langs het strand in zee gebouwd zijn , 

 heeten langs de noordoostkust: Manoeoor, Warsa, Doeaar, Soor, Wari en Korem; 

 langs de zuidoostkust: Wadewoe, Saba, Pamperet, Bosnik, Soeria, Podoa, Samberi, 

 Wardo, Opoer '), Sopen ^), Mamaribo en Mamender. Hoofden, door den Sultan van 

 Tidore aangesteld , zijn er niet ; ieder dorp staat op zich zelf onder een door de bevolking 

 gekozen bestuurder. ^) 



Het derde eiland in grootte heet Meossoir, dat veelal als Mesoir uitgesproken 

 wordt, waaruit dan door verbastering de namen Misory, Mysore en Mysole zijn ont- 

 staan, die men nu eens op de geheele groep, dan weder op dit eiland heeft toegepast *). 

 Meossoir is vlak en onbewoond. Dit laatste is ook het geval met al de kleine eilanden , 

 waarvan de voornaamste, Neki en Rani, de reede van Korrido aan den zuid- en zuid- 

 westkant afsluiten. 



Op 12 en 22 zeemijlen afstand ten noordwesten van Soëk liggen nog de twee 



') Dit dorp of het op Soëk liggende Woenbori is waarschijnlijk het door Forrest (T. I. p. 119) 

 vermelde Wobur, van waar twee schuiten met sago en paradijsvogels te Dorei kwamen. R. A. 



2) Dit dorp Sopen is zeker het Soping op het eiland Biak, van waar volgens de door Fabritius 

 medegedeelde legende (Goudswaard, bl. 84) de heilige afkomstig was, die aan de Meforeezen de 

 eerste beginselen van beschaving mededeelde. Fabritius vermoedt, dat deze heilige een Hindoe-priester uit 

 Kalinga of Koromandel was. Wegens de naamsovereenkomst met het rijk Soppeng op Zuid-Celebes zoude 

 ik eerder aannemen, dat de handeldrijvende Boegineezen reeds voor hunne bekeering tot den Islam hunne 

 vaart tot dit deel van Nieuw-Guinea hadden uitgestrekt. R. A. 



3) Het Rapport der commissie van 1858 plaatst op Biak twee Radja's te Bosnien en Saba. Het 

 eerste is zeker von Rosenbergs Bosnik, terwijl Saba, onder welken naam Biak bij Forrest voorkomt, toen 

 zeker de zetel van een hoofd was. R- A. 



*) Mijns inziens moet men het aan een verkeerde gissing van Forrest toeschrijven, dat het Schouten- 

 eiland op vele nieuwere kaarten Mysore of Mysole heet. Forrest hoorde zijn begeleider gewagen van de 

 eilanden Myfory, Soö en Saba, waaronder men bij onze tegenwoordige kennis Mefoor, Soëk en Biak moet 

 ■verstaan. Forrest, die geen dezer eilanden bezocht, hield het eerste ten onrechte voor het hem uit de oude 

 ikaarten bekende Schouten-Eiland, welke gissing daarna door d'Urville en anderen is overgenomen. R. A. 



