50 



voor groote schepen. Veiliger ankerplaats dan die op de binnenreede kan er niet bestaan ; 

 rondom door land ingesloten, wordt het kalme door overblijfsels van planten donker- 

 bruin gekleurde watervlak nimmer ernstig door golfslag beroerd. Jammer maar, dat er 

 geen goed drinkwater te bekomen is. Vóór de baai liggen de Koeren-Eilanden en Ma- 

 noepasi ; aan haren ingang Wondiri , Kawasoengi , Besai , Romboe en Ansoes ; en binnen 

 in Noewono, Omo, Kandari en Jari, terwijl de westoever door het eiland Mairai- 

 Swari, de noord- en oostoever door Jappen zelf gevormd wordt. 



De Koeren-Groep , die op de kaarten van de Circe en Melvill Evening- en Avond- 

 Eilanden heet, ligt omtrent ééne zeemijl zuid-zuidoost van Manoepasi en bestaat uit de 

 drie kleine, met houtgewas begroeide rotseilanden Koereu, Noewokri en Karawati. 

 Manoepasi is geheel een steil afbellend bergland , waarvan de toppen eene hoogte 

 van 800 voet bereiken. Wondiri is vlak en slechts door eene smalle sti'aat van Jappea 

 gescheiden. Ansoes heeft eene soortgelijke grondgesteldheid. Jari en Mairai-Swari zijn 

 daarentegen heuvelachtig, maar aan het strand moerassig; op Jari hebben de inlanders 

 tuinen aangelegd. De overige eilanden zijnrotsen van geene beteekenis en alle onbewoond. ') 



Op den achtergrond der baai verrijst achter eene omtrent 600 voet hooge heuvel- 

 keten de breedruggige Aroeai, volgens de inlanders de hoogste berg op Jappen, die op 

 het oog niet hooger dan 1300 voet is. Iets sombers heeft overigens het gezicht op het 

 land , dat verscholen achter een donkeren, onmiddellijk uit het stille watervlak oprijzenden 

 «rand van rhizophoren en gedompeld in het eentoonige groen van zijn plantenkleed , slechts 

 zichtbaar is daar, waar aan steile hellingen kort te voren aardstortingen hebben plaats 

 gehad, waardoor de ondergrond (roode mergel) bloot gelegd werd. Diep verscholen in 

 het binnenste van dezen inham , liggen kort bij elkander verscheiden dorpen , waarvan 

 zich de huizen als donkere stippen op het heldere watervlak voordoen. Ze heeten van 

 het westen naar het oosten : 



met 2 huizen, waarin 30 zielen 

 ), ,, 60 „ 



)) jj 20 „ 



» )) 40 „ 



)) n 60 „ 



„ „ 50 „ en 

 70 



zoodat de bevolking te zamen ongeveer 400 zielen bedraagt. Te Aiomi woont de Radja 



Imbiri 



met 



2 



Aiomi 



n 



4 



Wisai 



!) 



2 



Wosiri 



j; 



2 



Oöpi 



)7 



2 



Orawai 



yi 



2 



Rauwewa 



n 



3 



Mai 



» 



3 



Roemsari 



ïi 



4 



') Volgens den heer de Bruyn Kops woonde de bevolking van Ansoes vroeger op het eiland van 

 dien naam en is eerst later lüt vrees voor de "Wandammensche zeeroovers naar het binnendeel der baai 

 verhuisd. (Nat. Tijdschr. van Neerl. Indië, D. I, bl. 207.) R. A. 



