53 



Terwijl men toch daar de dooden begraaft ^ worden deze hier, nadat men ze alvorens 

 gedurende eenigen tijd aanhoudend met water besproeid heeft , naar een bepaald daarvoor 

 bestemde plaats in het bosch gebracht (te Ansoes op den noordhoek van Jari) en op aldaar 

 tusschen de takken der boomen gevestigde horren neergelegd. Na de ontbinding der zachte 

 deelen worden de overgebleven beenderen bijeenverzameld, naar den naastbij gelegen 

 rotsoever aan zee (te Ansoes naar Manoepasi) gebracht en daar in grotten of uithollingen , 

 symetrisch gerangschikt, nedergelegd. In het oostelijk gedeelte van Jappen bestaat nog 

 een ander gebruik. Daar namelijk brengt men de lijken in zittende houding met omhoog 

 getrokken kniëen op een rooster, waaronder gedui'ende een paar dagen sterk gestookt 

 wordt; acht men het lijk genoegzaam droog, dan zet men het in den een of anderen 

 hoek van het huis neer, wat steeds met eenige plechtigheid gepaard gaat; treedt later 

 de ontbinding in , dan wordt er evenzoo mede gehandeld, als wij hierboven hebben verhaald. 



De taal, die hier gesproken wordt, is eene geheel andere dan de Mefoorsche; 

 de kleine achter dit werk gevoegde woordenlijst moge tot vergelijking sti'ekken. ') 



De Bocht van Ansoes is het eenige punt, dat jaarlijks op geregelde tijden door 

 handelaars bezocht wordt; zeldzaam is dit het geval met de Bocht van Ambai en met 

 de ankerplaatsen onder de kust van Seroei en Auek , waar de bevolking berucht is 

 wegens hare wreede en verraderlijke geaardheid. Even als de Reede van Korrido is ook 

 de Baai van Ansoes onzijdig gebied, waar vriend en vijand elkander ^Teedzaam ont- 

 moeten. Behalve schildpad, tripang en massooi zijn paradijsvogelhuiden van Paradisea 

 Papuana een voornaam artikel van uitvoer. Van deze laatste worden er jaarlijks 7 a 

 800 stuks uitgevoerd, waarvan de inkoopsprijs per stuk een halve gulden bedraagt; te 

 Ternate kost het kodi (pak van 20 stuks) tegenwoordig 100 a 120 gulden. Ook 

 de uitvoer van levende kroonvogels (Goura Victoriae) is zoo onbeduidend niet ; men koopt 

 ze het paar voor een gulden en minder en kan ze te Ternate gemakkelijk voor tien gulden 

 per stuk van de hand zetten. Ruwe sago, die in ruime hoeveelheid gewonnen wordt, 

 strekt insgelijks tot een belangrijk ruilmiddel, vooral met de bewoners der vaste kust 

 en naburige eilanden. Eindelijk brengen de inboorlingen nog in geringe hoeveelheid eene 

 plantaardige olie te koop , die uit den stam van den sri-boom verkregen wordt en uiter- 

 mate scherp en prikkelend is. De Papoe's gebruiken ze, om het hoofdhaar te besmeren 

 en daardoor het ongedierte te dooden, waarmede zij erg geplaagd zijn. 



Ook de Jappenaars zijn in handelszaken bij de hand en niet licht te bedotten. 

 Zelden zal men een koop sluiten, zooals mij op zekeren dag te beurt viel. Een oud 

 man kwam aan boord met een tiental ananassen, waarvan ik een wilde koopen; eerst 



') De woordenlijst achter dit werk bevat alleen de taal van Ansoes. Uit de door Fabritius mede- 

 gedeelde telwoorden van Seroei en Pomi kan men zien, dat deze talen weder zeer van die van Ansoes 

 ■verschillen. R. A. 



