67 



die vrij wat juister is en Jackson-Eiland op de Engelsche kaarten; Doem of Sorrong 

 naar den kampong van den Sengadji, bij Weyland het Quade-Eylandj Baam, ■) Ifman 

 en Roembobo. Alle zijn bewoond. ^) 



Wat de gestalte van het land betreft, bestaat het noordelijk gedeelte van Salawatti 

 uit eene reeks van bergen en heuvels, die vlak langs de noordkust loopen, oostwaarts 

 tegenover Doef en westwaarts nabij het dorp Kalwal eindigen ; slechts nauwe dalen vindt 

 men tusschen de hellingen, die steil in Straat-Sagewien neerstorten. De gemiddelde hoogte 

 van dit gebergte, dat grootendeels uit amphibool houdende kalk bestaat, schat ik op 

 2000 voet, waarvan de nabij het midden der straat gelegen berg Wayom ter hoogte 

 van omstreeks 2500 voet de hoogste top is. Landwaarts daalt het gebergte trapsgewijze 

 en verdwijnt eindelijk in de vlakte, die nagenoeg twee derden van de oppervlakte des 

 eilands beslaat. De geheele zuidwest- , zuid- en zuidoostkust is moerassig , wat ook met een 

 groot gedeelte der oostkust het geval is. 



De voornaamste kapen heeten : Samate vlak bezuiden en Matoefgele benoorden 

 het dorp Samate; Manamba aan den ooster- en Salawok aan den wester-ingang van 

 Straat Sagewien ; Passaget benoorden en Salabaket bezuiden het dorp Kalwal; Sebran, 

 Doeil en Efbika ten noorden en Menoke met Kebanket bezuiden het dorp Sailolo; Ge- 

 lakasoe aan den westeringang en Salike binnen Straat Sakaboe. De langs de noordkust 

 liggende kapen zijn hoog met steile hellingen, de overige daarentegen laag en grooten- 

 deels moerassig. 



Het eiland heeft vele ri^dertjes, die echter van luttel belang zijn. Daarvan monden 

 uit in Straat Sagewien de Waipela en Wayom; aan de westkust de Waitip, Kalwal, 

 Watabe, Sebran en Salawatti; in Straat Sakaboe de Wabin, Omoef en Waljam; aan de 

 oostkust eindelijk de Wailia, Waino en Waaiaar. 



De reede van Samate is de eenige voor grootere vaartuigen bruikbare ankerplaats ; 

 voor kleinere zijn nog ankerplaatsen te Wayom, Gollolo, Wapele en Waaiaar. 



Langs het strand reizende, %óndt men negen grootendeels door Mohammedanen 

 bewoonde dorpen ; zij heeten : 



Kawoknililin (Samate) met 24 huizen en 180 zielen. 

 Wapelelen „ 3 „ „ 20 „ 



Kalwal ,. 4 „ „ 30 



1) Dit is waarschijnlijk iietzelfde eiland, dat Dr. Bernsteiu {Tijdsckr. Bat. Gen. XVII bl. 107) Ram 

 noemt en reeds door Forrest (p. 130) als Pulo Ramay vermeld wordt. Het Pulo Womy, dat deze verdien- 

 stelijke Engelsche zeevaarder bij Salawatti noemt, zal dan wel een naamsverwarring met het eiland 

 Doem zijn. R. A. 



2) De kaart van Weyland noemt behalve de bovenvermelde Lepel- en Quade-Eilanden in deze 

 straat nog langs de kust van Nieuw-Guinea van het noorden naar het zuiden de eilanden: Zeelandt, Mid- 

 delburgh, Amelandt, Bornholm, Batavia, 't Princen-Eyland en Delfziel; voorts meer in het midden der 

 straat Goxbroot, Zijlklip, Arouw en Sprouw, behalve vele andere, waarvoor geen naam is opgegeven. 

 Daar de heer von Rosenberg hier zooveel minder eilanden opnoemt, is het onmogelijk, zijne drie laatste 

 inlandsche namen met deze namen van Weyland te identifieeren. R. A. 



