69 



Berau , Karbra , Sarewoek , Samei , Uoebakain , Karroro en ^\j'goen, welke gezamenlijk den 

 noordwesthoek ran Nieuw-Guinea uitmaken. ') 



Laat ons na deze beschrijving van Salawatti en Batanta nog een oogenblik bij 

 den door de jagers medegebrachten buit stilstaan. Daar beide eilanden vroeger reeds door 

 Wallace en Bernstein op voldoende wijze onderzocht zijn^ dacht ik niet, dat ik er nog 

 iets belangi'ijks verkrijgen zou. Hierin bedroog ik mij gelukkig ; onder de verzamelde 

 dieren was toch eene toen nog niet bekende soort, die met grond onder de fraaiste 

 en belangrijkste hier te huis behoorende vogels mag gerangschikt worden. Het was eene 

 groote duif, die door hare gedaante ons aan de fazanten doet denken ; Gould besclireef haar 

 onder den naam van Otidiphaps. Ons exemplaar, een mannetje, heeft de grootte van 

 een kloeken haan, doch is ranker van hals en pooten; de kleur is staalblauw op de 

 onderdeden, purperbruin met prachtigen amethistglans op den rug, terwijl de achter- 

 nek versierd is met goudgroene schubachtige veeren. Kortom een allerfraaist, zelfs aan 

 ■ de inboorlingen onbekend dier. Daar de fauna van Batanta, de vindplaats van dit exem- 

 plaar, nagenoeg identisch is met die van Waigeoe, kan men als zeker aannemen, dat 

 men dezen vogel ook daar zal aantreffen. 



Ten hoogste welkom waren mij verder eenige exemplaren van de nog steeds in de 

 kabinetten bij uitstek zeldzame Paradisea Wïlsoni, zoomede van de fraaie Paradisea 

 7-ubra. Van de reeds bekende, op Salawatti levende vogels noem ik slechts de Ka 11 o 

 {Casuarins uniappendiculatus) , Kapagalis {Microglossum atej-rimum) , Se bol o {Para- 

 disea regia) en de Mimbien (Epimachus resplendens) als de belangrijkste j alle zijn volstrekt 

 niet zeldzaam. De Siak (Paradisea Papuand) komt hier niet voor. 



Daar ik verder niets op Salawatti te verrichten had, liet ik den 4''en Jiili het 

 anker ophalen en kwam in den ochtend van den 9<ien behouden te Ternate terug van 

 eene reis, die 205 dagen, waaronder 63 zee- en 139 regendagen, geduurd, maar 

 gekikkig geene menschenlevens gekost had. 



') Volgens hoofdstuk XVII hierachter liggen Sorrong en As op de noordkust van Nieuw- 

 Guinea. De kaart van Melvill plaatst aan de noord- en zuidzijde der nog zoo weinig bekende Maccluers- 

 Golf de kampongs Roebakain en Argoena. Het hndschap Berau doet aan de Telok-Berau , den inlandschen 

 naam dier golf, denken. Behalve Mega vind ik de overige door den heer von Rosenberg opgenoemde land- 

 schappen nergens vermeld. Wij mogen dus aannemen, dat het gebied van den Radja van Salawatti op de 

 vaste kust van Nieuw-Guinea zich van de noordkust tot in de Maccluers-Golf, die naar den oudsten 

 Hollandschen ontdekker in 1663 eigenlijk Vinkbaai heeten moest, uitstrekt, hetgeen met de door de kom- 

 missie van '1858 ingewonnen berichten overeenstemt. Volgens S. Muller {Reizen D. I bl. 108) zijn de be- 

 woners van Roemakai, zeker hetzelfde als Rnebakain, en die van Brauw menscheneters. Een treurig licht 

 over deze anthropophagie der Papoes van Nieuw-Guinea wordt verspreid door de officiëele mededeelingen 

 over den zeeroof in '1858, nu onlangs gepubliceerd in het Tijdschr. Bat. Gen., mij tot dus ver alleen bekend 

 door een uittreksel in de Indiër van 26 Dec. 1872. Uit de verklaring van een aan de zeeroovers ontsnapten 

 Makassaar Lakabi blijkt toch, dat Papoesche prauwen tot in Straat Makassar kruisen en daar menschen 

 rooven , met het eenige doel om ze geroosterd te verslinden. Deze prauwen kw.imen uit de Papoesche 

 kampong Litting, wier juiste ligging onbekend is, maar die door het Indische Departement van Marine in 

 de Telok-Berau geplaatst wordt. R. A. 



