HOOFDSTUK XL 

 Tweede reis naar Nieuw-Guinea. — Verblijf te Batjan. 



Daar ik op miju tweeden tocht naar Nieuw-Guinea alleen enkele toegankelijke 

 punten van de westkust der Geelvinkbaai wilde onderzoeken, had ik slechts een vaar- 

 tui" noodig, om mij naar Dorei en van daar weder naar Ternate over te voeren. Tegen 

 betaling eener som van ƒ900 werd mij voor dit doel aangeboden de kleine schoener 

 Ternate, waarvan de eigenaar, eeu op dit eiland gevestigd Makassaarsch koopman , j uist 

 zijne gewone jaarlijksche handelsreis over Batjan en Salawatti naar de Geelvinkbaai zoude 

 aanvaarden. Niet veel keus hebbende, nam ik dit aanbod aan, en ging, nadat alles 

 gereed was, in den morgen van den 11 Jeu Januari 1870 aan boord. De assistent, van 

 wien ik in het voorgaande reisverhaal melding maakte, miste de noodige bekwaamheid 

 voor de betrekking, waarin hij mij van regeeringswege was toegevoegd, zoodat hij kort 

 te voren op mijn voorstel naar Batavia teruggekeerd was. Zoo moest ik evenals TOoeger 

 mijne zwerftochten alleen ondernemen en van iedere Europeesche hulp verstoken, slechts 

 op eigen krachtsinspanning vertrouwen. 



Nog dienselfden dag onder zeil gaande, vraren wij in den avond van den 12den voor 

 Straat Herberg , voeren die daags daarna door en kwamen den 14ilen ter reede van Batjan. 

 Met Gregory's kaart van den Molukschen Archipel voor mij volgde ik den koers des 

 schoeners en ontdekte daarop verschillende belangrijke onnauwkeurigheden, zoowel wat 

 de ligging van sommige eilanden, als de daarop voorkomende benamingen beti'eft. Ik 

 zal deze feilen in de volgende regels aanwijzen en verbeteren. 



Met de eilandketen beginnende , die zich van Hii'i zuidwaarts tot aan Batjan langs 

 Halmahera's westkust uitstrekt en waarvan Ternate , Mara , Motir , Makjan en de Kajoa- 

 Eilanden de schakels zijn , stiet ik op de onjuiste namen : Mortier (niet te verwaiTCn met 

 Morti, het groote eiland nabij Halmahera's noordpunt, dat eigenlijk Morotai of kortaf Moro 

 genoemd wordt), Kiouw en Bentjan, voor welken laatsten naam die van Loeloën moet 



