80 



Daar de bodem tot op zekere diepte, die strandwaarts vermindert j uit planten- 

 aarde bestaat, is de geologische gesteldheid van den grond moeielijk te bepalen. Te 

 oordeelen naar enkele loodi-echt afgestorte, van plantengroei ontbloote plaatsen, bestaat 

 de grond onder het humus-dek meestal uit klei , afgewisseld met zandlagen. Een gedeelte 

 van den heuvel, waarop NieuwAndai staat, bevat koraal-kalk uit il/aeawöfnwa zaamgesteld, 

 hetgeen bewijst, dat de geheele strook land van den voet der iDergen tot aan de 

 kust weleer door de zee bedekt was en langzamerhand door opheffing en aanslibbing 

 ontstond. Dat dit voor nog betrekkelijk korten tijd geschied is, wordt gestaafd door de 

 verklaring van vele bejaarde inboorlingen, die zich herinneren, dat zij het langs het strand 

 groeiende, thans dertig tot vijftig voet hooge geboomte in hunne kindsheid als laag 

 houtgewas gezien hebben. De verschillende steensoorten, die als rolsteenen in de rivier- 

 bedding voorkomen en op een geologisch zeer saamgestelde bodemgesteldheid wijzen, 

 kunnen hier niet in aanmerking komen , daar deze uit buiten de grenzen van dit land- 

 schap gelegen streken afkomstig zijn. 



Ook in dit jaar kenmerkte zich de weergesteldheid gedurende mijnen reistocht 

 door eene buitengewone vochtigheid , die mij zeer belemmerde in mijne nasporingen. Het getal 

 aangeteekende regendagen beliep van den 12'li5i Januari tot den 203teü J^mi 110. Daar- 

 van komen op de maanden : 



Januari . . . . . . 19 



Februari 23 



Maart 15 



April 22 



Mei 16 



en Juni 15 



Het klimaat van dit deel van Nieuw-Guinea in het algemeen en dat van Andai 

 in het bijzonder kan men voor de gezondheid geenszins ongunstig noemen. Dat ik en 

 mijne jagers dikwerf aan koorts leden , was meer toe te schrijven aau de doorgestane 

 vermoeienissen en het gare weer , dan aan plaatselijke oorzaken. Het is hier de plaats , 

 de gegrondheid te onderzoeken der algemeen verspreide Ijewering, dat Nieuw- 

 Guinea hoogst ongezond is. Deze voorstelling is even ongerijmd , als onjuist. Het laat 

 zich toch gemakkkelijk begTijpen, dat een land als Nieuw-Guinea, welks opper- 

 vlakte + 10.000 vierkante geografische mijlen bedraagt, allerlei landstreken van zeer 

 verschillende grondgesteldheid moet bevatten, die dus voor den gezondheidstoestand niet 

 minder groote verschillen opleveren. Natuurlijk zijn onder de linie nieuw ontgonnen 

 plaatsen, wier bodem, uit overblijfselen van planten saamgesteld, na eeuwen lange rust 

 onder het hoog geboomte plotseling aan de felle werking der tropische zon wordt 



