95 



of boslemmenmes , eeu houten hoofdsteunsel (affiak der Doreiers, zie het verslag der 

 commissie van 1858) ^ een mat, een zakje, tabakskoker, vuurslag en kam^ de wapens 

 en versierselen, dan hebben wij den geheelen inboedel van een Arfakker opgenoemd ^ 

 die eene waarde van 12 a 15 gulden niet te boven gaat. Bijzondere vermelding ver- 

 dient de vuurslag door zijne eenvoudigheid. Hij bestaat uit niets anders dan uit een 

 stuk bamboes van omti-ent drie duim doorsnee, een stuk vuursteen en wat gepluisde en 

 in de zon gedroogde boomschors. Om vuur te maken , legt men een weinig van dit pluis 

 op den vuursteen en slaat met dezen langs den glasharden buitenkant van den bamboes, 

 waardoor dezelfde werking voortgebracht wordt als bij onzen oiiderwetschen vuurslag. 



De woningen verschillen geheel van die der Meforeezen en der overige strandbe- 

 woners der Geehankbaai. Zelden in groepen van meer dan drie huizen vereenigd, zijn. 

 zij wijd en zijd over berg en dal verspreid. Hun vorm is die van een langwerpig vierkant 

 van 6 tot 15 el lengte en 5 tot 10 el breedte. Ze staan op palen 15 a 20 voet boven 

 den beganen grond, grootere huizen op vier, kleinere op twee rijen; andere stutten in 

 diagonale richting kruisen elkander in de gedaante van een St. Andries-kruis en vullen 

 de ruimte tusschen deze rijen , waardoor een vrij hechte grondslag ontstaat. In de lengte- 

 as van het huis verdeelt een aan beide kanten afgeschoten gang, eenige voeten breed, 

 de woning in twee gelijke helften , die een doorloopend , hier en daar door een laag schot 

 afgedeeld vertrek vormen. De vloer bestaat uit stokken en latten , die eenige duimen van 

 elkander liggen, waartu.sschen dikwerf openingen vallen, die los weg met stukken 

 boomschors gedekt worden. Uit soortgelijke, slordig zamengevoegde bouwstoffen bestaat 

 ook de vier tot ^njf voet hooge omwanding. Op de stijlen , die dezen muur steunen , 

 rust de van een nok voorziene, uit lichte materialen zamengestelde dakstoel, die op weinig 

 toereikende wijze gedekt is met de bladeren van den bobot {Nipa fruticans). Zoldering 

 en vensters ontbreken; de laatste zijn trouwens onnoodig, daar de talrijke gaten en 

 reten in om^wanding, dak en vloer overvloedig licht en lucht doorlaten. Langs een 

 met inkepingen voorzienen boomstam, die in schuinsche richting met het boveneinde 

 tegen een kleinen drempel rust, klimt men in deze luchtkasteelen ; voorwaar koordedan- 

 serswerk voor ieder . die in het klouteren onbedreven is. Men moet een zoodanig huis 

 zelf gezien en bezocht hebben, om zich een denkbeeld te kunnen maken van de mor- 

 sigheid, die er in heerscht. Daarbij komt, dat de huizen door de slordige zamenstelling 

 en slechte hoedanigheid der bouwstoffen, weldi'a bouwvallig worden en nimmer eene 

 afdoende herstelling ondergaan, zoodat de bewoners, wier getal soms vijftig en meer 

 beloopt, vaak aan de volle kracht van wind en weer zijn blootgesteld. 



De ruilliandel der Arfakkers met hunne omwoners is van zoo weinig beteekenis, 

 dat hij nauwelijks dezen naam verdient. Hij beperkt zich tot het inruilen van ijzeren 

 gereedschap, houten bakken, aarden potten, armbanden van koper en schelpen en van 

 eenige andere kleinigheden, waarvoor de bewoners meestal tabak in de plaats geven. 



