100 



teerd en legde door deze gesteldheid aan het jagen beletselen in den weg, die vaak niet 

 te overkomen waren. 



Mijne Andaische dragers, die op den derden reisdag door Hattaramers vervangen 

 waren, kwamen in den ochtend van den Qden April weder te hnis. Ik had nu eenige 

 dagen later de reis naar Hattam kunnen aannemen, ware ik niet daarin verhinderd ge- 

 worden door zware stortregens , hernieuwde aanvallen van koorts en door eene voetwond , 

 waaraan ik reeds sedert mijne komst te Andai lijdende was. Noode moest ik derhalve mijn 

 verti-ek vooreerst nog uitstellen, wat ik trouwens ook gerust kon doen, dewijl mijne 

 jagers voor een dertigtal dagen ruim van proviand voorzien waren en den stipten last 

 hadden , niet voor het verstrijken eener maand de terugreis aan te nemen. 



Den 20s'en April was de weersgesteldheid beter geworden en de koorts geweken, 

 zoodat ik zonder uitstel maati-egelen nam, om tegen den 25steB op reis te gaan, en den 

 23sten eenige levensmiddelen en bagage vooruitzond. Doch wat gebeurt er. 's Morgens 

 van den 26sten aan 't ontbijt zittende, hoor ik in de richting van Oud- Andai eensklaps 

 geweerschoten en zie tot mijne bittere teleurstelling omstreeks tien uur mijne jagers 

 voor mij, gevolgd door een vijftigtal Hattammers , allen in vollen wapendos. Volgens hun 

 zeggen was het terrein te moeielijk, om er veel te kunnen jagen, en waren zij ziek ge- 

 worden door de koude , waaraan ze 's nachts hadden blootgestaan j daar zij evenwel in 

 tamelijken welstand hier aankwamen, dxirf ik met zekerheid hunne o yerhaaste terugkomst 

 aan luiheid en gemakzucht toeschrijven. Ik behoef niet te vermelden, dat zij over deze 

 laakbare overtreding mijner bevelen ten sterkste berispt werden, al baatte mij zulks ook 

 niet het minst ; op mijnen eisch om 's anderen daags met mij naar Hattam terug te 

 keeren , kreeg ik toch een bepaald weigerend antwoord , waardoor mijn voornemen geheel 

 in duigen viel '). 



Hoe groot ook mijne teleurstelling, lioe hevig mijne gramschap ware, kon ik 

 evenwel na rijpe overweging van alle omstandigheden teweden zijn met den verki-egen 

 Ijuit , die geheel uit vogels bestond. Werpen wij er een blik op en wel in de eerste plaats 

 op de p a r a d ij s V o g e 1 s , die ik er onder aantï'of . Van de Paradisea Papuana waren slechts 

 twee exemplaren verkregen, een oud en een jong mannetje aan den voet der bergen 

 geschoten, gelijktijdig met een mannetje in het prachtkleed van de Paradisea regia. 

 Eeide soorten zijn uitsluitend bewoners van het heete laagland en worden boven de 

 duizend voet niet meer aangetroffen; ook vond ik in geen enkel der --.Toeger vermelde 



') In 1872 vertoefden de Italiaansche natuuronderzoekers Dr. O. Beccari en L. M. d'Albertis een drietal 

 maanden te Andai, vanwaar de laatste in persoon naar Hattam ging en dus het door den heer von 

 Eosenberg zoozeer begeerde doel bereikte ; ook Beccari deed een tocht in het gebergte van Arfak. Voor- 

 ]oopige mededeelingen over deze reis vindt men in het Italiaansche aardrijkskundige tijdschrift Cosmos, 

 ■1873 p. 143; uitvoeriger in de Nuova antologia delle scienze , lettere ed arti van Mei 1873. R. A. 



