110 



als de overige onbewoond j liet vaarwater tusschen deze beide eilanden en de kust is 

 zuiver en ruim. 



Ook hier wieder ontwaart het oog een onafzienbaar woud, waarin men slechts 

 nu en dan enkele roode of witte plekken, de kleur van den bloot liggenden onder- 

 grond , bespeurt. Beoosten Kaap de Goede Hoop ziet men van zee uit, een waterval hoog 

 in het gebergte als een zilveren lint naar beneden storten, een natuurtafereel, wellicht 

 nog nimmer door een Europeaan van nabij aanschouwd. 



Van den Hoek van Sorrong oostwaarts opgaande, komt men achtereenvolgens in 

 de landschappen: Sorrong, dat zich tot nabij den Hoek van Dorei-Kitjil uitstrekt. As, 

 Warsai , Maar , dat tegenover de Meospaloe-Eilanden ligt en zich uitstrekt tot aan Kaap 

 de Goede Hoop '), Karoon, Amberbaken en Arfoe. 



De op enkele punten nog al talrijke bevolking dezer landschappen woont grooteix- 

 deels op eenigen afstand van het strand en slechts zelden bespeurt men uit de zee 

 huizen aan de kust ^). Even schaars ziet men menschen langs het strand loopen of 

 kano's op zee dobberen. Behalve de bewoners van Amberbaken staan de stammen, die 

 dit gedeelte van Nieuw-Guinea bewonen, op een \iiterst lagen ti-ap van beschaving eu 

 maatschappelijke ontwikkeling, wellicht nog lager dan de Hattammers. Met handelaars 

 komen zij nimmer in aanraking, terwijl zij zich uitsluitend met de jacht en een weinig 

 landbouw bezig houden en onderling in aanhoudende vijandschap en oorlog leven. De 

 Karooners zijn menscheneters en staan wegens hun woesten inborst bij hunne starage- 

 nooten in een bijzonder kwaden reuk ^). De bewoners van Amberbaken zijn daarentegen 

 naarstige landbouwers en voorzien de omwoners jaarlijks op gezette tijden van rijst, 

 gierst , katjang en van tabak , welk laatste gewas van uitmuntende hoedanigheid is. Hunne 

 tu-eede hoofdbezigheid is voorts de inzameling en bereiding der huiden van verschil- 

 lende soorten van paradijsvogels , zooals de Paradisea Papuana, Epimachws magnus , 



1) Op de kaarten van Melvill en Bogaerts vindt men op het westerdeel der noordkust de kam- 

 pongs AVarsai en Maas. Voor dit laatste zal men Maar moeten lezen, terwijl het volgens de opgaven van 

 den heer von Rosenbe.rg te veel westelijk geplaatst is. De kommissie van 1858, die voor dit deel van 

 Nieuw-Guinea zeer onvolledige inlichtingen bekwam, en zooals ik reeds bl. 16 opmerkte, liet landschap 

 Sorrong in drieën splitste, vereenigt daarentegen Warsai en Maar tot één gewest Marwasay. Opmerkelijk 

 is het, dat Forrest, wiens opgaven over de landen en eilanden der Geelvinkbaai men gemakkelijk in de 

 tegenwoordige namen kan weer vinden, voor de noordkust geheel verschillende namen geeft. In zijn 

 westelijkste landschap Worang kan men nog Sorrong terugvinden, maar Warmoriswary bij de Mispaloe- 

 Eilanden en Toweris met de haven Warpassary luiden geheel anders. R- A. 



2) Het schijnt, dat het strand in het begin der vorige eeuw dichter bewoond was. Althans de 

 kaart van AVeyland plaatst tusschen den Hoogen Verschen Waterhoek en den Hoek Brebes verschillende 

 negorijen, waarvan de oostelijkste Romangary genoemd wordt, voorts nog een tweetal negorijen in de 

 Kleine Geelvinkbaai. "• A. 



') De anthropnphagie der Karooners wordt eveneens vermeld door de kommissie van 1858 {Bijdr. 

 Instit., N. R. V bl. 76) en door den heer Goldman {Tijdschr. Bat. Gen. XVI, bl. 400, 403 en 425.) Zij 

 waren ook zeker de bewoners der noordkust, die den kok van den heer Fabritius verslonden. (Gouds- 

 waard, De Fapoewa's der Geelvinkbaai, bl. 28.) R- A. 



