129 



woordenlijst met overzicht van de grammatika dezer taal van den zendeling van Hasselt; 



dezelfde Arfaksche lijst van den heer Woelders, die nu hierachter volgt, maar met 



enkele afwijkende lezingen; een lijstje van woorden uit de taal der Arimoa-Eilanden, 



verzameld door een Maleischen schipper, waaraan ongelukkig de telwoorden ontbreken; 



eindelijk de telwoorden van Fabritius. Jammer is het dat Dr. Meyer die slechts tot vijf 



mededeelt, zoodat men uit zijn opstel niets bespeureu kan van het boven aangewezen 



belangrijk onderscheid in het tellen tot vijf en tot tien. Ook is de Arfaksche woordenlijst 



ontsierd door drukfouten. Volgens Dr. Meyer heet zwijn in die taal kan, kond kaua, 



terwijl de heer von Rosenberg daarvoor kouw en kouwa opgeeft, zoodat kan een 



drukfout is voor kau. Eveneens heet paradijsvogel hï] Meyer atubuan, in de lijst 



hierachter oetoebwou, waar de klank in de eerste lettergreep stellig juister is, daar 



vogel bij beiden oewa heet (verg. ook bl. 83 hiervoor). Ook zal men bij Meyer in mcA 



mowan en slang antan de sluitletter in u moeten veranderen en zijn er in zijne lijst 



zeker meer drukfouten , die niet zoo dadelijk in het oog springen. Daarentegen kan men 



met Meyers Mefoorsche woordenlijst de hierachter gevoegde verbeteren , daar zijn zegsman 



van Hasselt zoo veel dieper in de studie dier taal was doorgedrongen dan Rosenberg's 



berichtgever Geissler. In diens lijst beteekent bij voorbeeld soep zoowel land als bosch, 



terwijl bij Meyer soep alleen lajid is , bosch daarentegen door soepimbroom vertaald 



wordt; dit laatste is waarschijnlijk eene samenstelling èoscAZaMÉ?, evenals soepmap eer , 



dat von Rosenberg door vlakte vertaalt, eigenlijk vlakland beteekent, daar Meyer aan 



map eer de beteekenis vlak toekent. 



Mag men verwachten , dat de thans op verschillende punten der Geelvinkbaai 



gevestigde Nederlandsche zendelingen evenals tot dusverre voortgaan zullen met het 



vermeerderen onzer linguistische kennis dezer landstreek, verblijdend is het, dat nu ook 



van een geheel andere zijde licht te verwachten is over de talen van het uitgestrekte 



Nieuw-Guinea. In de laatste jaren vestigden Engelsche zendelingen zich op de Murray- 



en Damlei-Eilanden in Straat Torres en stichtten zelfs zendelingsposten op de naburige 



Zuidkust van Nieuw-Guinea. Bij een bezoek aan de rivier Manoemanoe in de Redscar- 



Baai was een dezer evangeliepredikers Wyatt Gill (zie Proceedings R. Geogr. Soc. T). 



XVIII, bl. 31) zeer getroffen, dat de taal dier rivierbewoners zooveel verwantschap 



met het Polynesisch bevat , hetgeen trouwens reeds uit de door Macgillvray medegedeelde 



woorden der Redscar-Baai kon worden opgemaakt. Om daarom met hem en den Eu- 



gelschen zeeofScier Moresby (zie het voorloopig verslag zijner eerste reis t. a. p. bl. 22 



en dat zijner tweede reis Geogr. Magazine, April 1875) aantenemen, dat het zuidoostelijk 



deel van Nieuw-Guinea bewoond wordt door een ander ras dan de Papoes, dat meer 



tot het Maleisch-Polynesische ras nadert, schijnt mij gewaagd en onaannemelijk. De 



onderzoekingen van een zoo kundig ethnograaf als de Rus von Miklucho Maclay, die 



in verschillende deelen van Nieuw-Guinea en omstreken veel Papoesche stammen eveu 



17 



