151 



bl. 56 , rey. 18. oostelijke lees noordoostelijke. 



bl. 57, reg. 6. binnenslands lees binnenslands uit: 



M. 66, noot 2. De geheele zaak berust op een misverstand van Ds. Eriimund. Soeroe- 

 akki, naar omvang het derde eiland der Goram-Groep, werd in de dagen der 

 Compagnie gewoonlijk Salowacki genoemd. (Zie Val. D. III B. bl. 37 en het 

 juist nu door den heer Leupe uitgegeven dagregister van Keyts, Bijdr. Inst. 

 Reeks 3, D. X, bl. 115 en 121). Op kaarten dezer eeuw heet het dikwijls nog 

 Salawako en Poeloe Pandjang. Reeds in zijne Reis naar de Zuidoostereilanden, 

 bl. 98, verzekert de heer von Rosenberg ons, dat de inlandsche naam Soeroeakki 

 luidt, waarschijnlijk slechts een dialectisch verschil met Salowakki. Dit eiland 

 had natuurlijk de Goramsche Radja op het oog , maar Brnmund , die dit niet 

 kende , dacht aan het groote Papoesche eiland Salawatti , welke dwaling terstond 

 in het Aardr. Woord, van Ned.-Indië en in de aangehaalde kaart van Petermann 

 is overgenomen. R. A. 



bl. 66, noot 8. Het eilandje Sagewien, waaraan de straat tusschen Batanta en Salawatti 

 haar naam ontleent, heet op sommige nieuwere kaarten, onderanderen die 

 van Petermann [Mitth. 1873) en Guido Cora (Cosmos 1873), Rogewin, welke 

 naamsverbastering allicht kon doen vooronderstellen, dat het door onzen zee- 

 vaarder Roggeveen ontdekt is, terwijl het geheel onbekend is, welken weg 

 deze tusschen Nieuw-Guinea en Halmahera koos. R. A. 



bl. 66 , noot 4. Volgens nadere mededeeling van den heer von Rosenberg is Straat Sakaboe 

 de Tidoreesche naam dezer zeeëngte en daardoor veel in gebruik. De be- 

 naming Straat Gallewo heeft echter de oudste brieven. Het eilandje, waaraan 

 die naam ontleend is, heet bij Cora ten onrechte Salevo. R. A. 



bl. 67, noot 2. In de door Cora uitgegeven opname van Straat Galewo door den 

 Italiaanschen kapitein der genie de Lenna ziet men aan de noordwestzijde van 

 Salawatti, door Straat de Lenna daarvan gescheiden, het vrij groote eiland, 

 Isola Umberto , hetgeen Cora als een belangrijke nieuwe ontdekking aankondigt. 

 Hoezeer onbenoemd, is dit eiland en de straat, die het van Salawatti scheidt, 

 reeds duidelijk afgeteekend in de kaart van Weyland en in die der Papoesche 

 Eilanden van 1711 op het Rijksarchief. Wegens de uitvoerige opname der 

 westzijde van Straat Gallewo heeft de kaart van de Lenna groote waarde, 

 maar met het oog op de bovengenoemde oude kaarten der Compagnie kan deze 

 Italiaansche onderzoekingstocht geen eigenlijke ontdekking heeten. Voor de 

 oostzijde van Straat Gallewo is Weylands opname nog steeds de eenlge. 

 Zonderling is het, hoe de oude Hollandsche namen op de Italiaansche kaart 

 verbasterd zijn. Weylands eiland Ameland, door peilingen duidelijk van den 

 vasten wal gescheiden , is daar een district van Nieuw-Guinea ; de Hoek Staarop 



