30 MIEREN IN BRAZILIË. 



door de moorddadige roovers zelfs tot in de hand van den waarnemer 

 gegrepen , hare leden vaneen gerukt en onder elkander verdeeld 

 werden. Het meest opmerkelijke bij deze krijgsoperatiën was de 

 geheel naar de regelen der kunst georganiseerde verdeeling van den 

 arbeid. Elk korreltje aarde, dat weggenomen werd, moest zoo ver 

 verwijderd worden, dat het niet kon terugvallen in de aangevangen 

 holte , en wanneer men hiermede tot eenige diepte gekomen was , 

 moesten de mijnwerkers telkens tegen de wanden opklimmen om elk 

 klein stukje los gemaakten grond naar buiten te brengen; maar dan 

 zag men, hoe de gravers in hun werk door hunne makkers werden 

 bijgestaan, die, aan de opening van de mijn geplaatst, den last over- 

 namen en zoo verre van de monding wegvoerden, dat alle vrees voor 

 wederinstorting was weggenomen. Dit is te meer opmerkelijk , omdat 

 men bij deze roofmieren de afdeelingen van geheel onderscheidene 

 werklieden en de bepaalde beziging van elke klasse van individu's 

 tot deze of gene werkzaamheid, zooals die bij andere soorten van 

 mieren worden aangetroffen, mist, daar gravers , dragers, verwoesters 

 enz. allen één zijn en beurtelings van bezigheid verwisselen. 



De vreeselijkste onder de Zuid-Amerikaansche roofmieren zijn Eciton 

 hamata [Formica hamata fabr.) en drepanophora. Deze beide soorten 

 gelijken veel op elkander en er is een oplettend onderzoek noodig om 

 haar te onderkennen. Doch, hoewel zij dezelfde bosschen bewonen, 

 komen hare benden nooit met elkander in aanraking. Men ziet haar 

 bijna overal op de oevers van de Amazonen-rivier , waar hare digte 

 kolonnes de oorspronkelijke wouden doorkruisen ; op haar hebben 

 waarschijnlijk de verhalen betrekking van mieren, die, zooals men in 

 geschriften over Zuid-Amerika leest , de huizen van* ongedierte zouden 

 zuiveren. Bates echter zegt nooit gehoord te hebben , dat zij de 

 woningen binnentraden, maar dat hare verwoestingen zich altijd be- 

 palen tot de digtste gedeelten der wouden. De voetganger, die een 

 dezer mieren-legers ontmoet, wordt er van verwittigd door de onrus- 

 tige bewegingen en kreten van zekere grijsachtige vogels (ant-thrushes) ; 

 geeft hij daarop geen acht en gaat hij eenige passen vooruit , dan wordt 

 hij plotseling door eene menigte van deze wreede , kleine schepsels 

 aangevallen. Zij kruipen met ongeloofelijke snelheid tegen zijne beenen 



