1813—1863. 3 



reeds achtbare matronen , vergeleken met de Scheikunde , die eerst 

 eenige jaren vroeger de kinderschoenen had weggeworpen. Maar was 

 zij als wetenschap nog jong, zij was vol kracht en leven en beloofde 

 eerlang hare beide oudere zusters te zullen op zijde streven. En zij 

 heeft die belofte gehouden. Moest het getal van nieuw gevonden feiten 

 de schaal doen overslaan , welligt zoude geene andere natuurwetenschap 

 de vergelijking met haar kunnen doorstaan. 



Alleen het getal der bekende enkelvoudige stoffen is sedert 1813 

 met de helft vermeerderd. Het groote meerendeel dier nieuw ontdekte 

 ligchamen zijn metalen , en daaronder zijn eenige , welker bestaan is 

 aangetoond op eene wijze, waarvan men in het begin dezer eeuw zelfs 

 nog geen voorgevoel kon hebben, namelijk door den invloed, dien 

 hunne tegenwoordigheid op den gang der lichtstralen uitoefent. En 

 gewapend met dit magtig herkenningsmiddel trad de Scheikunde, die 

 reeds op aarde zich over het geheele gebied der stof, zoowel levende 

 als doode , had uitgebreid , de hemelruimte in om haar onderzoek op 

 de zon en zelfs op de vaste sterren voort te zetten. 



De Meteorologie ! Het is nog niet zeer lang geleden , dat menig 

 natuurkundige , bij het hooren van dien naam , de schouders ophaalde 

 en in hetgeen men daarmede bestempelde, geene wetenschap, maar 

 slechts eene opeenhooping van vlijtig verzamelde cijfers zag, die ten 

 hoogste als dienstig om daardoor de klimaten nader te bepalen konden 

 worden beschouwd. 



Thans is het anders geworden. De Meteorologie heeft eene eervolle 

 plaats onder hare zusters ingenomen. De vraag, waarop men sedert 

 duizende jaren meende, dat geen antwoord immer mogelijk zoude zijn, — 

 de vraag : van waar komt de wind en waar gaat hij heen ? — is beant- 

 woord geworden; de weg, dien de stormen afleggen, is aangewezen; 

 zelfs weervoorspelling heeft opgehouden eene belagchelijke poging te 

 zijn , sedert het zonneklaar gebleken is, dat ook de schijnbaar grilligste 

 natuurverschijnselen, de bewegingen in onzen dampkring, aan orde en 

 wet gehoorzamen, en het niet boven het bereik van het verstand des 

 menschen noch van de hem ten dienste staande middelen is, deze 

 nader en nader te leeren kennen. 



1* 



