DE KRYPTOGAMEN. 07 



Zwammen , die in hun eenvoudigsten toestand niet van elkander zijn 

 te onderscheiden. Wij moeten ook niet vergeten , dat onze rang- 

 schikking slechts een hulpmiddel is. De plantenwereld is een zamen- 

 hangend geheel, doch niet aaneengeschakeld als een keten, maar 

 rondom in elkander sluitende en passende als een mozaïk. Voor de 

 juiste kennis der vormen mag eene afscheiding in groepen en familiën 

 noodig zijn, in waarheid zijn er geen groepen, geen familiën, geen 

 soorten, maar een in oneindige vormen schitterend geheel. 



Een celletje, een vlies of een vezeltje is de eerste ons zigtbare 

 uiting van het bewerktuigde leven. De kiemen tot dit leven zijn 

 overal aanwezig en omringen ons meer dan wij vermoeden. Wolken 

 van mikroskopisch kleine kiemcellen vervullen den dampkring en ont- 

 wikkelen zich , waar zij een gunstigen bodem vinden , of tot plantaardige 

 (Mycoderma) of tot dierlijke ligchaampjes (Infusoria), die door hun 

 leven en voeding die eigenaardige werking in de stoffen voortbren- 

 gen, welke wij gisting noemen. 



De jongste onderzoekingen van pasteur hebben een merkwaardig 

 licht over de gisting verspreid en bewezen, dat die zoo geheimzinnige 

 ontbindingen, welke men vroeger scheikundig trachtte te verklaren, het 

 gewrocht zijn van levende wezens, die uit de suiker der plantenvloei- 

 stoifen alkohol en koolzuur , uit den wijn den azijn bereiden , die het 

 brooddeeg doen rijzen en die ook eindelijk die geheele ontbinding ver- 

 oorzaken, welke wij verrotting noemen. 



Het leven en de werking dier mikroskopische wezens is hoogst 

 verschillend. De wijngisting, de ontbinding der suikerdeelen van het 

 druivensap tot alkohol , koolzuur en andere stoffen geschiedt door plant- 

 aardige wezens (Mycoderma vini) , die zich als celletjes vertoonen en 

 door verdeeling voortplanten. Deze plantjes hebben tot hun bestaan 

 zuurstof noodig ; in eene afgeslotene ruimte houdt daarom hunne wer- 

 king na een zeker tijdsverloop op , wanneer zij sterven en op den bo- 

 dem zinken. Evenzoo heeft in het mout de biergisting plaats door als 

 draadjes aaneen verbonden celletjes. 



Blijft wijn of' bier gedurende een zeker tijdsverloop aan de lucht 

 blootgesteld, dan ontwikkelen zich daarop andere celplantjes, de zoo- 

 genoemde azijnmoer (Mycoderma aceti) , die de azijugisting dier vochten 



5 * 



