DE KRYPT03AIUEN. 81 



plekken te voorschijn komen. Het Polytrichum , dat den ganschen 

 zomer bruin en treurig onder het gras wegschool, ontwikkelt zijne 

 bevallige vruchtjes, en wij bewonderen ook in dit Mos de inrigting , 

 waardoor de natuur hare geslachten en soorten in stand houdt. 



In onze duinstreken , tusschen het lage hakhout verspreid , maken 

 de donkergroene zoden van dit geslacht met hare tallooze roode 

 bloempjes en urnvormige vruchtjes een zoo aangenamen indruk, dat 

 men zich onwillekeurig bukt om eenige dier bevallige wezens aan 

 den grond te onttrekken , om later , evenals al het schoon der aarde , 

 gedachteloos weder weg te werpen. Want die mosplantjes, hoe 

 schoon, zeggen ons zoo weinig; zij behagen een oogenblik , maar 

 kunnen onzen geest niet bezig houden, ons niet aftrekken van de ge- 

 wigtige onderwerpen des dagelijkschen levens! Zoo spreken velen, 

 wien de natuur slechts tapijt en behangsel is. Het plantje zegt niets, 

 vraagt niets; het voldoet onzen schoonheidszin een oogenblik en schijnt 

 ons voor 't overige van minder waarde dan den armen Laplander, 

 die de zoden in lange reepen uitsnijdt en er zich een warm nachtleger 

 van maakt. 



Eu toch , als wij met lust tot onderzoek het teedere mosplantje be- 

 schouwen , dan verleent het ons den toegang tot eene oneindige, 

 nooit uitgeputte wereld , die ons vrede en vertroosting brengt voor de 

 onrust en de kwellingen , ons door het jagen naar genot en naar tijde- 

 lijk welzijn opgelegd , en die ons weer doet zijn als toen wij kinderen 

 waren , vol begeerte om de ons omringende wereld te onderzoeken. 

 Zij, die hun leven met liefde aan de wetenschap hebben gewijd, 

 weten, dat hier niets te veel wordt gezegd. Maar het is niet het 

 nederige mosplantje alleen, dat ons die betere wereld binnenleidt; 

 alles wat bestaat heeft, wanneer het met die zucht naar kennis, 

 met het kalme, onderzoekende en onafhankelijke verstand, met een 

 blik op het oneindige, en niet met tijdelijke, eigenbatige oogmerken 

 wordt beschouwd , de magt , ons op te heffen in een hooger en edeler 

 leven, en hoogst opmerkelijk is het, dat zelfs in het Joodsche paradijs 

 de eerste raensch in zijne onschuld en zaligheid wordt voorgesteld als 

 verstandig beschouwer der natuur. (Gen. II, vs. 19). 



Het Polytrichum is een zeer hooggeplaatst Mos , want het vertoont 

 het duidelijkst van allen iets, dat naar de zigtbaar bloeijende plan- 

 1864. (3 



