82 



DE KRYPTOGAMEN. 



ten zweemt, namelijk tweederlei bloemen, een op langen steel ge- 

 dragen urnvormig en een 

 op korte stengels tusschen 

 de bovenste bladeren in- 

 gesloten knopvormig or- 

 gaan. Het eerste bevat de 

 kiemcellen en strooit die bij 

 zijne rijpwording uit ; het 

 andere vertoont eene opeen- 

 hooping van kleine , draad- 

 vormige vezeltjes, waartus- 

 schen langwerpige buisjes , 

 die uiterst kleine slangvor- 

 mige ligchaampjes uitwer- 

 pen. Deze ligchaampjes 

 bewegen zich bij hun te 

 voorschijn komen heen en 

 weder als kleine diertjes 

 en spelen eene dergelijke 

 rol als de stuifmeelkorrels 

 bij de zigtbaar bloeijende 

 planten , door namelijk de 

 andere, urnvormige bloemen te bevruchten. Deze laatsten zijn 

 boven voorzien van een dekseltje, dat er bij het rijp worden afspringt 

 en bij het Polytrichum en vele andere Bladmossen nog met een sier- 

 lijk kapje bedekt is. Wanneer dit dekseltje is verwijderd, ziet men den 

 mond van het doosje voorzien met een of twee rijen kleine tandjes , die 

 bij vochtig weder den mond sluiten, als om het zaad voor vocht te be- 

 waren en bij de geheele rijpwording uitdroogen en als een kroontje uiteen 

 staan, waardoor het zaad in vrijheid komt. De vorm en zamenstelling 

 dezer tandjes verschilt in alle Bladmossen en is een van hunne voor- 

 naamste onderscheidende kenmerken. Dit onderscheid gaat tevens ge- 

 paard met een voor het bloote oog duidelijker verschil in de stelling en 

 den vorm der bladeren, waaraan vooral de verbazend groote groep der 

 Dekmossen (Hypnum), die min of meer gevind , zijdelings vertakt , va- 

 renvormig loof bezit , gemakkelijk te herkennen is. Een der fraaiste 



Fig. 14. Polytrichum formosum. 



