84 



DE KRYPTOGAMEN. 



toppen van muren , en de Orthotrichums , wier zaaddoosjes zich tus- 

 schen het donkergroene loof verbergen , ziet men in de schors-spleten 

 van oude boomen. 



De gevinde , fijn verdeelde blad vorm der Dekmossen gaat in het Lad- 

 dermos (Climacium dendroïcles) in een stam- en kroonvorm over — als 

 't ware tot een miniatuurboompje — en nadert tot den vorm der 

 Wolfsklaau w-mossen (Lycopodiaceae) , die echter op hooger trap van 

 ontwikkeling staan, zoowel door eene meer zamengestelde vrucht, als 

 door het bezit van wezenlijke wortels. De Bladmossen hebben geene 

 eigenlijke wortels. Het nieuwe geslacht rijst bij hen op uit de rot- 

 tende overblijfselen van het vorige, evenals de natiën, die teren op 

 de overleveringen van het voorgeslacht. Door deze groeiwijze geven 

 de Mossen mede het aanzijn aan de uitgebreide plantaardige massa's , 

 die wij veenen noemen. Het Turfmos , dat in het water groeit, heeft 

 vruchtjes met een eenvoudig rond deksel, zonder tandjes. Zijne voor- 

 liefde tot het water , zijn forsche bouw en de meer 

 regelmatige stand zijner blaadjes herinneren ons aan 

 eene andere Kryptogame plant , de Paardestaart (Equi- 

 setum), waarvan sommige soorten door hun kiezelgehalte 

 tot polijsten gebezigd worden en als schaafstroo bekend 

 zijn en waartoe ook het lastige onkruid Hermoes of 

 Kattestaart behoort. Bij onze heidensche voorvaderen 

 had dit gewas eene geheimzinnige beteekenis en nog in 

 de middeneeuwen werd het aan den invloed des duivels 

 toegeschreven, vanwaar ook de namen Eunjer, Unjer 

 en Eunjer-eijeren afkomstig zijn. 



Het hoogere moeras-pijpkruid (Equisetum limosum) ver- 

 heft zich als kleine boschjes boven het stilstaande met 

 eendenkroos bedekte water onzer riviertjes en slooten. 



Zijn loof staat in kransen van afstand tot afstand rondom 

 Fig. 16. Equise- 

 tum fluviatile. den stengel en gelijkt veel op dennenaalden , en aan 



het uiteinde van den stengel verheft zich de spoelvormige vrucht, die 

 uit kringswijze geplaatste sierlijke schubjes bestaat, waarin zich de 

 kiemcellen ontwikkelen. Het Equisetum heeft een nederige stand- 

 plaats , maar een edelen vorm en wanneer wij die kleine wiegelende 

 heldergroene boschjes zien, glinsterend in het licht der middagzon, 



