108 OVER DE NATUURLIJKE GESTELDHEID DER LIGCHAMEN , 



aan voortdurende groote veranderingen onderworpen waren , en meende 

 dit te moeten toeschrijven aan een vloeibaar omhulsel , dat deze planeet 

 zoude omgeven en dat aan eene aanhoudende afwisseling van eb en 

 vloed zou zijn blootgesteld. Doch wat hiervan ook zijn moge, zooveel 

 schijnt wel zeker, dat de gedaante van Saturnus werkelijk zeer veel 

 afwijkt van die regelmatige spheroïde, die zij volgens hare afplatting 

 zou moeten vormen. 



De stand, waarin Saturnus op zijne baan geplaatst is, verschilt een 

 weinig van die onzer aarde. Bedraagt de hoek, die de aard-equator 

 met hare loopbaan maakt, ongeveer 23^°, bij Saturnus is hij ongeveer 

 30 graden. Een gevolg hiervan is, dat de gordels, die met onze 

 koude , gematigde en heete klimaten overeenkomen , zoowel in het 

 noorder- als zuider-halfrond elk eene breedte van 30° hebben. De 

 jaargetijden zijn daardoor sterker van elkander onderscheiden dan op 

 onze aarde. Het verschil tusschen de lengte van dagen en nachten 

 wordt daardoor scherper. Maar die jaargetijden loopen zeer langzaam 

 af. Als het in het noordelijk halfrond zomer is, wordt de noordpool 

 bijna 15 jaren lang onafgebroken' door de zon beschenen, terwijl 

 daarna ook weder voor deze streken een winter van bijna 15 jaren 

 aanvangt, waarin de zon niet boven den horizon gezien wordt. 



Hoewel Saturnus nagenoeg de helft kleiner volume heeft dan Jupiter, 

 zoo overtreft hij toch in dit opzigt aanmerkelijk onzen aardbol. Zijne 

 middellijn is z=z 9.022 , zoo wij die der aarde als eenheid aannemen. 

 Zijn inhoud is bij gevolg 735 malen grooter dan die onzer aarde: 

 men zou dus uit zijnen bol 735 bollen kunnen vormen, waarvan elk 

 in omvang aan onze aarde gelijk was. Zijne massa is echter aan- 

 merkelijk minder; zij zoude niet eens ten volle het gewigt hebben van 

 108 ligchamen, aan onze aarde gelijk. Daaruit volgt, dat zij uit eene 

 stof moet bestaan , die , in vergelijking van die onzer aarde , ongeveer 

 achtmaal ligter is. Stellen wij de digtheid der aarde = 1 , dan is 

 die van Saturnus z=. 0,14. 



De druk der ligchamen op de oppervlakte staat echter vrij gelijk 

 aan die , welke wij hier waarnemen , omdat de geheele massa der 

 planeet, in weerwil van haar gering specifiek gewigt, veel zwaarder 

 is dan die onzer aarde. Stellen wij de kracht, waarmede hier een 



