TOT ONS ZONNESTELSEL BEHOORENDE. 115 



het niet geheel onwaarschijnlijk , dat "Saturnus zich nog bevindt in 

 dat tijdperk harer kosmische vorming, waarin nieuwe manen van 

 haar ligchaam worden afgescheiden. Bevestigen zich de waarnemin- 

 gen, die door beroemde sterrekundigen in het jaar 1850 gemaakt 

 zijn , dan zoude zich in de tusschenruimte tusschen de planeet en den 

 binnensten rand des rings een nieuwen ring gevormd hebben , die in 

 het eerst nog met het ligchaam der planeet scheen zamen te hangen 

 en zich als een lichtende sluijer tusschen de planeet en den ring uit- 

 strekte. Later werd eene afscheiding , hoewel niet volkomen zwart , 

 tusschen dezen ring en den anderen en de planeet zelve waar- 

 genomen. 



Wordt men er bijna toe gedwongen, uit deze verschijnsels tot een 

 nieuwe ringvorming te besluiten, dan is het zoo vreemd niet , de ver- 

 onderstelling aan te nemen, dat de ringen zelve, wier massa's zich 

 nog in eenen zeer verdunden toestand bevinden, eenmaal manen zullen 

 vormen. Wanneer eenmaal een der ringen door verdere zamentrekkin£ 

 en verdigting zijner deelen zich op eene plaats vaneen scheurt , zal de 

 massa tot dien ring behoorende zich van lieverlede moeten zamen- 

 rollen en een kogelvormigen bol vormen , die van dien tijd af als 

 wachter of maan de planeet op haren weg rondom de zon zal ver- 

 gezellen. Welligt zullen eenmaal onze nakomelingen de wording van 

 nieuwe manen van de planeet Saturnus kunnen waarnemen. 



Reeds bezit Saturnus behalve den ring op dezen tijd acht zulke 

 manen , die in elliptische loopbanen zich rondom haar bewegen in eene 

 vlakte , die evenwijdig is aan die van haren ring. Terwijl de naast- 

 bijstaande slechts 3.36 halve middellijnen der planeet van haar ver- 

 wijderd is, en slechts 22 uren, 27 minuten, 23 sekonden tot haren 

 omloop noodig heeft, volbrengt de verste op een afstand van 64.30 

 halve middellijnen haren omloop in den tijd van 79 dagen , 7 uren , 

 53 minuten , 40 sekonden. 



Deze manen zijn zoo verre van ons verwijderd, dat zij , als wij 

 de door huygens reeds ontdekte uitzonderen, slechts door kijkers 

 van groot vermogen en dan nog met moeite en alleen onder de gun- 

 stigste omstandigheden gezien kunnen worden liet is dus niet te 

 verwonderen, dat aangaande hare natuurlijke gesteldheid niets met 



8* 



