130 HET ONTSTAAN DER INGE WANDS WORMEN. 



en ten hunnen koste leven, in de natuur spelen; wel weten wij nog 

 in geenen deele , waartoe zij in het leven getreden zijn , maar vóór 

 de bedoelde onderzoekingen was ook de wijze van ontstaan dezer 

 dieren een der grootste raadsels, die de wetenschap had op te lossen. 

 Eerst de laatste tijd heeft den sluijer voor een goed deel opgeheven, 

 die zoo lang onaangeroerd was gebleven. Het voortgezet onderzoek 

 heeft niet alleen belangwekkende en verrassende uitkomsten opgele- 

 verd , maar belooft ook goede vruchten voor de maatschappij te 

 dragen. Hier wordt ons als het ware met den vinger aangewezen, dat 

 de natuur , zelfs in hare minst geachte schepselen , een waardig voor- 

 werp is onzer beoefening , dat hare geheimste werkingen moeten be- 

 spied worden en dat aan volhardend streven de belooning niet ontgaat. 



Wij willen trachten in een beknopt overzigt een denkbeeld te geven 

 van deze gewigtige onderzoekingen, maar moeten eenige opmerkingen, 

 vooral van geschiedkundigen aard, laten voorafgaan. 



De verschillende afdeelingen van het dierenrijk leveren voorwerpen 

 op, die in het inwendige, dikwijls in het darmkanaal, van andere 

 dieren leven. Zelfs onder de gewervelde dieren zouden er eenigen 

 te noemen zijn , enkele soorten van visschen namelijk zijn in andere 

 waterbewoners gehuisvest. De insekten, spinnen en schaal- of kreeft- 

 dieren leveren er mede voorbeelden van op, gelijk de horzel, die 

 ten minste een gedeelte van zijn leven in de maag van het paard 

 vertoeft, sommige mijten en anderen meer. Ook enkele slakken en 

 schelpdieren zijn er bekend , die binnen andere dieren leven. Verre 

 weg de meesten dezer wezens, die in andere gehuisvest zijn en, op 

 kosten van hun gastheer levende, wel den naam van woekerdieren of 

 parasieten mogen dragen , behooren tot die dieren , welke men tegen- 

 woordig vrij algemeen onder den naam van wormen zamenvat. Wij 

 zullen ons niet met de kenmerken der wormen bezig houden , even- 

 min met de wijze, waarop zij gerangschikt worden. Wij willen hier 

 vooral de wijze van ontstaan en de veranderingen dezer wezens , met 

 andere woorden, hunne levensgeschiedenis, nagaan. 



Van hippocrates af tot in lateren tijd toe was de meest verbreide 

 meening, dat de lint- en andere wormen, die in het ligchaam 

 van den inensch en van dieren werden aangetroffen , door de veran- 

 dering of het bederf der sappen ontstonden , van zelf, zonder door 



