HET ONTSTAAN DER INGE WANDS WORMEN. 131 



andere wezens van dezelfde soort te worden voortgebragt. Slechts 

 enkelen waren van een ander gevoelen en beweerden , zooals in 1684 

 de natuuronderzoeker redi , dat de ingewandswormen, even als andere 

 dieren, uit eijeren voortkwamen. 



Voor de eerste meening waren zeer vele gronden aan te voeren. 

 Vooreerst waren er ook andere voorbeelden op te noemen , dat er 

 uit plantaardige of dierlijke stoffen zich dieren vormden , die niet uit 

 eijeren of wezens van dezelfde soort konden ontstaan zijn. Als men 

 namelijk die stoffen, b. v. hooi, vleesch enz., langdurig met water 

 kookt, zoodat men zeker kan zijn, dat alle leven vernietigd is, en 

 als men het vocht eenigen tijd laat staan, vindt men er na korten 

 tijd, bij onderzoek met het mikroskoop , eene menigte diertjes in. Dit 

 nam men zelfs wel eens, hoewel niet altijd, waar, als men het vocht 

 bedekt had, zoodat men meende belet te hebben, dat de diertjes of 

 hunne eijeren er uit de lucht in konden geraken. Eerst in lateren 

 tijd is aangewezen, hoe men de proeven moet doen om dit binnen- 

 sluipen geheel te beletten; wanneer men die voorzorgen goed in 

 acht neemt, worden de mikroskopische diertjes nimmer in het vocht 

 aangetroffen. Uit de minder naauwkeurige proeven van vroegeren 

 tijd meende men te mogen besluiten, dat ook de ingewandswormen 

 even goed uit de sappen der dieren konden ontstaan , als de mikros- 

 kopische wezens uit de plantaardige en dierlijke stoffen. Deze 

 meening werd nog daardoor ondersteund , dat de ingewandswormen 

 niet alleen in het darmkanaal of' de lever en andere met het darm- 

 kanaal zamenhangende organen voorkomen , maar ook in deelen 

 des ligchaams, die geheel en al van de buitenwereld zijn afgeslo- 

 ten, zooals in de hersenen, het hart, de bloedvaten, de spieren, 

 het oog. Men vond ook aan de ingewandswormen geene werktui- 

 gen, die hun bij het doorboren der deelen behulpzaam konden zijn 

 en evenmin vond men aan de laatsten sporen of lidteekens , die ver- 

 raden konden , dat het dier er van buiten was ingedrongen ; kortom 

 het aanwezig zijn van ingewandswormen scheen alleen daardoor ver- 

 klaarbaar, dat zij ontstonden ter plaatse, waar zij werden aangetrof- 

 fen. Men vond ze dan ook nimmer buiten het ligchaam der dieren, 

 waar zij te huis behooren. Bijna iedere soort van dieren heelt hare 

 eigenaardige ingewandswormen, en dit laat zich zeer wel rijmen met 



9* 



