HET ONTSTAAN DER INGEWANDSWORMEN. l'Ó'ó 



vele opzigten de waarheid getroffen had. De toedragt der zaak is echter 

 zoo bijzonder , dat geene gissing of bespiegeling haar kon doen raden , 

 maar alleen de zorgvuldigste waarnemingen licht konden geven. 



Reeds voor meer dan eene halve eeuw had men eenige waarne- 

 mingen gedaan , die op het regte spoor konden brengen. Toen was 

 namelijk door den Deenschen natuuronderzoeker abildgaard opge- 

 merkt, dat een ingewandsworm [Schistocephalus) der stekelbaarsjes in die 

 dieren steeds in onvolkomen toestand blijft en eerst in de darmen der 

 eenden, watervogels, waarin hij, met de vischjes zelve, overgaat, 

 zijne volledige ontwikkeling erlangt en eijeren voortbrengt. Zeer 

 lang bleef het echter bij deze opmerking en eerst in 1829 leerde 

 men, door creplin, al de tusschentrappen kennen, die deze worm 

 doorloopt. Omstreeks dienzelfden tijd werden er waarnemingen ge- 

 daan , die, lang voortgezet, eindelijk hebben doen kennen, op welke 

 wijze de zoogenoemde bolwormen of Distoma's (waartoe b. v. de 

 bot uit de lever der schapen behoort) hunne ontwikkeling bereiken. Van 

 deze onderzoekingen zullen wij nader verslag geven. — In 1842 werd 

 aangewezen , dat een lintworm , die in het darmkanaal der kat wordt 

 aangetroffen en daar geslachtsdeelen bezit en eijeren voortbrengt, over- 

 eenstemt met een worm , die in de lever der ratten en muizen wordt 

 gevonden , maar wegens het ontbreken van geslachtsdeelen niet ge- 

 schikt is om hare soort voort te planten. De beroemde hoogleeraar 

 von siebold , die dit waarnam , was niet bijzonder gelukkig in de 

 verklaring van zijne waarneming. Hij was van meening, dat die 

 worm als het ware verdwaald was in de muis en daarom onontwik- 

 keld bleef. Een beter besluit ware geweest, dat de worm eerst een 

 tijd lang in de muis moet vertoeven en dan met deze in de kat moet 

 overgaan om zich volledig te ontwikkelen. Maar dat inderdaad de 

 verandering der lintwormen steeds met verhuizing gepaard gaat , is 

 het eerst, in 1850, overtuigend aangetoond door van beneden , hoog- 

 leeraar te Leuven, die toen de lintwormen der visschen zich tot voor- 

 werp zijner onderzoekingen had gesteld. Ook hierover moeten wij in 

 het vervolg in bijzonderheden treden. 



Dat de eerste schrede de meeste moeite kost , bleek hier op 

 nieuw, want nadat dit ééne voorbeeld volledig was opgehelderd, heb- 

 ben de onderzoekingen, waaraan hier te lande de heer scufbart een 



