134 HET ONTSTAAN DER INGEWANDSWORMEN. 



werkzaam aandeel heeft genomen , elkander met snelheid opgevolgd. 

 Zij hebben tot uitkomsten geleid , die een helder licht verspreiden 

 over het ontstaan en leven der ingewandswormen , wier geschiedenis 

 tot voor weinige jaren eene ondoorgrondelijke geheimenis scheen. 



Het is onmogelijk hier eene volledige schets te geven van al deze 

 onderzoekingen ; wij zouden dan de duidelijkheid aan de beknoptheid 

 moeten opofferen. Door eenige weinige voorbeelden uit te kiezen en 

 deze uitvoeriger te behandelen , vertrouwen wij echter een juist en 

 grondig denkbeeld te geven van deze onderzoekingen en hare uitkom- 

 sten. Wij maken een begin met een allereenvoudigst voorbeeld. 



Het heeft betrekking tot eene soort van wormen , draad- of haar- 

 wormen geheeten , die in de ligchaamsholte , niet in het darmkanaal , 

 van insekten voorkomen, zoowel wanneer deze nog in den toestand 

 van rups, in het algemeen bij de insekten masker of larve gehee- 

 ten , of pop verkeeren , als wanneer zij hunne gedaanteverwisselingen 

 hebben doorloopen en tot volkomen insekt zijn geworden '). Daar 

 men zich hunne aanwezigheid in de geheel geslotene ligchaamsholte 

 niet kon verklaren , en daar zij geene geslachtsdeelen bezitten en dus 

 geene eijeren voortbrengen, meende men vroeger genoodzaakt te zijn 

 tot de onderstelling , dat zij onder den invloed van vochtig weder of 

 bedorven voedsel uit de sappen der insekten, waarin zij huisvesten, 

 ontstonden. Toen nu von siebold , die steeds aan de ingewandswor- 

 men groote aandacht wijdde en veel tot de juiste kennis daarvan heeft 

 bijgedragen, zich met het onderzoek dezer draadwormen bezig hield, 

 bespeurde hij , dat zij , na hun vollen wasdom bereikt te hebben , hunne 

 woonplaats verlaten. Zij doorboren namelijk de eene of andere 

 weeke plaats in de ligchaamsbekleeding van het hen herbergen- 

 de insekt en kruipen door de opening weldra geheel naar buiten. 

 De waarneming is ongetwijfeld zeer dikwijls gedaan door hen, die 

 rupsen tot kapellen opkweeken ,■ de witachtig gele wormen , die men 

 niet zelden uit de rupsen te voorschijn ziet komen, zijn de bedoelde 

 haarwormen. Men dacht, dat zij hunne woonstede verlieten, omdat 

 het dier , dat hen huisvestte , ziek was en daarom geen geschikt ver- 



') De vroegere naam dezer wormen was Filaria insectorum; later, toen het bleek , 

 dat zij geene eigenlijke Filaria's zijn, werden zij door von siebold Mermis albicans 

 verdoopt. 



