HET ONTSTAAN DER INGEWANDSWORMEN. 137 



deze jonge haarwormen van buiten door de teere huid der rupsjes 

 naar binnen ingeboord." 



Men ziet hier een zeer eenvoudig voorbeeld , hoe een ingewands- 

 worm niet zonder verandering van woonplaats zijnen levensloop vol- 

 brengt , maar, in een dier indringende, daar tot een zekeren graad 

 voortgroeit , later zijn gastheer verlaat om zich elders volledig te 

 ontwikkelen. Welligt zou men nog willen opmerken , dat dit wel een 

 op zich zelf staand geval kan zijn en mogelijk eene uitzondering 

 maakt op den gewonen regel. Hiertegen kan men inbrengen , dat de 

 natuur over het algemeen niet zulke op zich zelve staande uitzonde- 

 ringen vertoont en dat verschijnselen , die aanvankelijk uitzonderingen op 

 den gewonen regel schenen , later steeds gebleken zijn voorbeelden uit 

 te maken van talrijke overeenstemmende gevallen. Dit is dan ook 

 hier weder bevestigd, zoozeer, dat wij een anderen, op een paar- 

 denhaar gelijkenden worm (Gordius aquaticus) kunnen aanhalen , die 

 als nietig, klein, pas uit het ei komend wezen zijn intrek neemt in 

 de ligchaamsholte van verschillende insekten , voornamelijk sprink- 

 hanen, watertorren, looptorren en hunne maskers, daar tot een worm 

 van verscheidene duimen lengte uitgroeit en dan zijne woning ver- 

 laat om in het water , waarin hij niet zelden geraakt , geslachtsdeelen 

 te verkrijgen en eijeren voort te brengen. Langen tijd was het opge- 

 merkt , dat deze worm nooit anders dan geheel uitgegroeid werd aange- 

 troffen; eerst de later ontdekte verhuizing kon dit verschijnsel verklaren. 



Even als de haarwormen , bereiken de eigenlijke ingewandswormen 

 hunne volkomen ontwikkeling niet, zonder van verblijfplaats te ver- 

 anderen. Terwijl echter genen in het laatste tijdperk van het leven 

 hun bestaan als woekerdier opgeven en in de vrije natuur overgaan , 

 verlaten de eigenlijke ingewandswormen het eene dier om weder in 

 een ander hun intrek te nemen. Het is des te moeijelijker , hunne 

 wegen te volgen , omdat zij te gelijk met die verhuizing allervreemdste 

 veranderingen ondergaan, zoodat zij dikwijls geheel onkenbaar wor- 

 den. Vandaar dan ook, dat de natuuronderzoekers langen tijd deze 

 wezens in hunne verschillende toestanden waarnamen , zonder het 

 verband in te zien tusschen die ongelijke vormen, welke zij tot ge- 

 heel andere soorten moesten rekenen. Men moest zich daarbij wel 

 verwonderen, dat men sommige soorten nooit beneden eene zekere 



