138 HET ONTSTAAN DER INGEWANDSWORMEN. 



grootte en nooit zonder eijeren kon magtig worden, maar men was 

 niet in staat de verklaring te geven. Toen de waarnemingen over 

 eenige ingewandswormen langzamerhand zeer vermenigvuldigd waren, 

 zijn zij, in 1842, door den Deenschen natuuronderzoeker steenstrüp 

 onderling en met zijne eigene waarnemingen op buitengewoon scherp- 

 zinnige wijze vergeleken en hebben tot de oplossing van het tot dus 

 verre onverstaanbare raadsel geleid. 



De veranderingen, die de ingewandswormen ondergaan, bleken 

 aanmerkelijk te verschillen van die, welke men bij de gewone ge- 

 daanteverwisseling, sinds lang bij de insekten en kikvorschen bekend, 

 opmerkt. Bij de vlinders b. v. ontstaat uit het ei, door de kapel ge- 

 legd, eene rups, die, na in grootte toegenomen te zijn, in pop ver- 

 andert, bij welke zich langzamerhand de ter voortplanting noodzake- 

 lijke organen ontwikkelen. De pop verandert in de kapel en eerst deze 

 is weer in staat zich voort te planten. Rups , pop en kapel zijn drie 

 toestanden van hetzelfde dier, dat telkens, eerst na den laatsten staat 

 bereikt te hebben, weder geschikt is zich te vermenigvuldigen. Bij de 

 ingewandswormen heeft niet eene gedaanteverwisseling, maar de teeltwis- 

 seling plaats, waarvan wij in het kort het eigenaardige willen doen uitkomen. 



Om de teeltwisseling goed te verklaren, moeten wij nog laten 

 voorafgaan, dat de vermenigvuldiging van vele lagere dieren niet 

 altijd door eijeren geschiedt. Vele dezer dieren kunnen aan anderen 

 het aanwezen schenken zonder ware geslachtsdeelen te bezitten of eije- 

 ren voort te brengen. Nu eens verdeelen zij zich in deelen , die 

 ieder tot een afzonderlijk dier uitgroeijen , dan eens vormen zij knop- 

 ^pen , die zich afscheiden en voortleven , dan weder vormen zij inwen- 

 dig deelen, die oppervlakkig op eijeren gelijken, maar het niet zijn 

 en den naam van kiemen kunnen dragen. Niet alleen missen zij de 

 deelen, die voor een ei kenmerkend zijn (eihuid, dooijer, kiem- 

 blaasje, kiemvlek) maar zij ontwikkelen zich ook zonder dat eene 

 bevruchting voorafgaat. 



Wij keeren thans tot de teeltwisseling terug. Wanneer deze bij 

 eenige diersooort plaats grijpt, worden de jongen, die uit de eijeren 

 zijn voortgekomen, nimmer geheel gelijk aan het dier, dat de eijeren 

 heeft voortgebragt en dat wij het geslachtsdier willen noemen. Zij 

 erlangen zelfs nooit ware geslachtsdeelen , maar schenken , op een der 



