142 



HET ONTSTAAN DER INGEWANDSWORMEN. 



de botwormen te rekenen, met name Monostomum mutabile, 

 te onderzoeken, welke menigvuldig door hem werd aange- 

 troffen in de holten van de bovenkaak der ganzen. Hij 

 bevond, dat deze soort levende jongen voortbrengt. Die 

 jongen (fig. 6a) weken in gedaante geheel van het moeder- 

 dier af; zij vertoonden zich als een afgietseldiertje met 

 een zuigmond en twee donkerkleurige vlekjes, terwijl de 

 geheele oppervlakte met trilharen bedekt was, waarmede 



Fig. 7. De ver- het dier zich in water snel kon voortbewegen. Na eeni- 



anderlijke een- 



mond [Monos- gen tijd stierven deze wezens en hun week geleiachtig 



Mle)oodeh'iïk- ligchaam verging in korten tijd , maar liet dan altijd een 



zijde gezien; g^^p begrensd, beweeglijk, spoel vormig voorwerp met 

 •? nat. grootte. L . 



twee zijuitsteeksels achter , dat men 



trouwens bij al de jongen reeds vóór 

 hun dood door het ligchaam kon zien 

 heenschemeren. Bij nadere beschouwing 

 bleken deze nieuwe wezens geheel 

 overeen te stemmen met Cercaria-zak- 

 ken. De figuur vertoont de groote over- 

 eenstemming van deze wezens met den 



in fig. 4 afgeteekenden, in de modder- 



Fig. 8. Een pas uit het ei voort- n • 



gekomen jong van Monostomum nut- slak voorkomenden zak van Urcaria 



tabüe vergroot armata. Door deze waarneming is het 



tig. 9. JJe na net afsterven van ° 

 het jong overblijvende Oerearia-zak, raadsel opgelost , van waar de Cercaria- 

 vergroot , « van de zijde , b van bo- 

 ven gezien ; vergelijk fig. 4. zakken hun oorsprong hebben, en zelfs 



kan men met zeer groote waarschijnlijkheid gissen , hoe het aan de 

 trage en moeijelijk zich bewegende Cercaria-zakken mogelijk is zich 

 eene geschikte woonplaats te verschaffen. Het moederdier , de inge- 

 wandsworm [Monostomum mutabile) bewoont die deelen van moeras- en 

 watervogels, welke naar buiten geopend zijn; de pas geboren jongen 

 zullen zonder veel moeite naar buiten geraken en door de levenswijze 

 van deze vogels meestal in het water teregt komen ; daar kunnen zij 

 door hunne trilharen levendig rondzwemmen en de waterslakken 

 aantreffen, welke eene geschikte woonplaats opleveren voor de Cerca- 

 ria-zakken, die zij in zich besluiten. Zijn zij door de natuurlijke 

 openingen der slak naar binnen gedrongen , dan mogen zij afsterven , 



