flfet ONTSTAAN DEK INGEWANDSWORMEN. 155 



gen en steeds vertoonde zich na eenigen tijd de draaiziekte. Men heeft 

 dan na korteren of langeren tijd de hersenen dezer dieren onderzocht, 

 er steeds de blaaswormen in aangetroffen en zoodoende hunne geheele 

 ontwikkeling kunnen nagaan. Men heeft aldus bevonden, dat de van 

 haken voorziene jongen of eerste voedsters zich ongetwijfeld een weg 

 banen tot aan de hersenen, zij maken aan de oppervlakte van deze 

 groeven of gangen, aan de gele kleur kennelijk, en aan het einde der 

 gangen vindt men dan het jong, dat zijne haken verloren hebbende 

 eenvoudig een blaasje uitmaakt, dat men niet ligt voor een dier zou 

 houden. Deze blaasjes kunnen nu aanmerkelijk, bijna tot de grootte 

 eener hazelnoot , groeijen , alvorens verdere veranderingen te onder- 

 gaan ; zij behooren dan mede onder die vormingen , welke door de 

 geneeskundigen niet zelden door den naam van waterblazen of hydati- 

 den worden aangeduid l ). Terwijl wij nu vroeger gezien hebben, dat 

 de jongen of eerste voedsters ieder slechts ééne tweede voedster of 

 lintwormkop door knopvorming voortbrengen , wordt hier de bijzonder- 

 heid waargenomen, dat op de geheele oppervlakte vele indeukingen 

 zich vormen , in welke zoodanige koppen ontstaan , die later naar 

 buiten puilen, zie flg. 15 en 16. De blazen bereiken de grootte van 

 een hoenderei , zoodat de hersenen of het ruggemerg worden gedrukt 

 en vernield,- van daar de ziekteverschijnselen. Men heeft de blazen, 

 of stukken er van, aan honden te eten gegeven en hun aldus deze 

 lintwormsoort toebedeeld , want ieder der lintwormkoppen op de blaas 

 kan tot een lintworm uitgroeijen. Gemakkelijk kan men zich reken- 

 schap geven van de verbreiding der ziekte, want de zieke schapen 

 worden afgemaakt, de kop wordt niet verkocht, maar afgehakt, en 

 valt ligtelijk aan de honden ten deel. Zoo wordt de hond, vooral de 

 herders- en slagershond, besmet. Honden vergezellen de schapen op 

 de weide en in de uitwerpselen van den hond bevinden zich de 

 eijeren, die maar al te vaak door de schapen met het voedsel worden 

 opgenomen. Maar waarom komen deze blaaswormen zoo dikwijls in 

 de hersenen voor? Welligt dat het ei, geweekt in de pens, bij de 

 herkaauwing weder in den mond gebragt, daar uitkomt; dan heeft het 



') Men vindt ze ook wel met den naam van acephalocysten bestempeld. Het zijn 

 blazen van allerlei aard, dikwijls, maar geenszins altijd, aan blaaswormen toe te 

 schrijven. 



