164 HET PETROLEUM. 



De bronnen van Enniskillen in Canada liggen daarentegen weer in 

 oudere lagen , terwijl eindelijk de zoogenaamde Barbados-teer uit de 

 tertiaire lagen haren oorsprong heeft. 



Het is dus uit alles duidelijk, dat er geenszins, zooals sommigen 

 zich voorstellen , één bepaald gesteente is , waaruit het petroleum te 

 voorschijn komt, maar dat in het algemeen die stof moet zijn ontstaan 

 uit overblijfselen van organischen aard, onverschillig waar die voor- 

 komen , en onverschillig welken ouderdom die mogen bezitten. 



Op enkele plaatsen in ons werelddeel wordt sedert jaren reeds 

 petroleum met voordeel gewonnen; zoo onder anderen te Sehnde in 

 Hannover, te Amiano , te Bechelbronn in den Elsass , enz. Vooral 

 worden ontzaggelijk groote hoeveelheden daarvan verkregen op het 

 schiereiland Abscheron, en het is uitgemaakt, dat er nog vele uitge- 

 strekte lagen van gesteenten voorhanden zijn , waaruit men met voor- 

 deel petroleum of analoge producten zoude kunnen verkrijgen, hetzij 

 door putboringen, hetzij door drooge destillatie. Zoo onder anderen 

 bevat de Posidoniën-schiefer van Zwaben, waaruit te Reutlingen eene 

 soort van photogeen wordt gestookt, volgens den geoloog qüenstedt , 

 200 millioen centenaars van eene uitstekende brandstof. 



Van alle petroleumbronnen in Europa zijn ontegenzeggelijk die van 

 het schiereiland Abscheron en van de daaraan grenzende streken de 

 belangrijkste en voornaamste. Ongeveer in het midden van het schier- 

 eiland ligt een dorp, Balachanu, door Tartaren bewoond, het middel- 

 punt van de petroleum-industrie in deze streek. Men treft er meer 

 dan 100 bronnen aan, die eene rijke opbrengst geven en te zamen 

 over de oppervlakte van een □ Ned. mijl verspreid zijn. Sedert 

 eene lange reeks van jaren , voordat men van de naphta partij wist 

 te trekken , is door het overloopen der bronnen en het verdampen van 

 het meer vlugtige gedeelte op vele plaatsen eene asphaltlaag ont- 

 staan , Kirr genoemd , waaraan de grond zijne zwarte kleur te danken 

 heeft. Verder naar het Oosten , aan de kust der Kaspische zee , ligt 

 Baku , de zetel van de Parsen of Gebers 2 ) , waar sedert eeuwen 



') De Parsen of Gebers werden bij den val van het rijk der Sassaniden in 655 

 door de Arabieren om hunne godsdienst verjaagd en hevig vervolgd. Zij ontvlugtten 

 gedeeltelijk naar ontoegankelijke streken in of bij hunnen geboortegrond, gedeeltelijk 



