HET PETROLEUM. 167 



brengst van olie kan verkrijgen. In het algemeen vindt men de olie 

 daar ingesloten in spleten onder. den bodem van vrij grooten omvang, 

 en die nu eens zeer ver uitgestrekte vertakkingen hebben, dan eens 

 binnen enge grenzen zijn bepaald ; een feit , waaruit zich laat verklaren , 

 dat men nu eens bij het ontginnen van eenen put de opbrengst van een 

 anderen nabijgelegenen ziet verminderen, en dan eens twee zeer digt bij 

 elkaar gelegene wellen geen den minsten invloed op elkaar ziet uitoefenen. 

 Deze spleten hebben doorgaans eene bijna vertikale rigting en de 

 inhoud daarvan bestaat niet enkel uit petroleum , maar ook uit water 

 en uit gassen, die onder eene zeer aanmerkelijke drukking verkee- 

 ren. Het is duidelijk, dat het water, als het zwaarste ligchaam , 

 daarin de onderste ruimte inneemt, dat daarop het petroleum drijft en 

 dat eindelijk het gas de bovenste ruimte in de spleet vult. Deze 

 bijzonderheden zijn van belang om zich de verklaring te kunnen 

 geven van de verschijnselen, die bij het boren van petroleum- 

 putten worden waargenomen. Wanneer namelijk de boring het ge- 

 wenschte resultaat heeft gehad en men de wel bereikt heeft , dan komt 

 daaruit niet altijd petroleum te voorschijn , maar ook wel eens in de 

 plaats daarvan water en somtijds blijft het ook wel bij eene sterke uit- 

 strooming van brandbaar gas. Beschouwen wij de hieronder (volg. bl.) 

 geplaatste figuur, waarin wij eene schematische voorstelling van eene 

 petroleumhoudende rotsspleet hebben gegeven , en waarin door a b en 

 c cl de afscheiding tusschen olie en gas en water en olie is aange- 

 geven , zoo zal men gemakkelijk inzien , dat het geheel en al zal 

 afhangen van de plaats, tusschen A en B gelegen, waar men boort, 

 of men gas, petroleum of water zal zien te voorschijn komen. Boort 

 men in C en treft men alzoo de spleet op het punt g , dan zal ten 

 gevolge van de drukking , die het gas in de bovenste ruimte der 

 spleet uitoefent, het eerst water door de put worden opgeperst. Komt 

 men daarentegen door eene boring in D op het punt /' teregt, zoo 

 zal men petroleum naar boven zien komen; en eindelijk, als men van 

 het punt E nederdalende , het punt e treft , zal slechts het zamen- 

 geperste gas met vervaarlijk gedruisch ontwijken. Het is opmerke- 

 lijk , dat vele fortuinzoekers door het verschijnen van water uit de 

 pas geboorde wel in den waan werden gebragt , dat er geen petroleum 



