HET PETROLEUM. 181 



alle gevallen van steenkolen kan worden afgeleid , daar het ook ge- 

 vonden wordt op plaatsen, waar op grooten afstand in den omtrek 

 geen spoor van steenkool gevonden wordt. Zoo komt in Canada het 

 petroleum uit de Silurische en Devonische lagen, zoo ontspringen de 

 bronnen van Puy de la Pège in Auvergne uit eene zoetwatervorming, 

 in wier nabijheid geene steenkolen te vinden zijn ; en zoo vindt men 

 den muschelkalk van de Vogesen doordrongen van bitumen , dat niet 

 uit steenkolen kan gevormd zijn. 



De zoo even vermelde feiten zijn voor .sommigen van zoo groot gewigt 

 geacht, dat zij liever hunne toevlugt nemen tot eene andere hypothese 

 om het ontstaan van petroleum te verklaren , waarvan de voorname 

 strekking is , die vloeistof , even als alle bitumineuse stoffen , aardhars 

 en dergelijke, te verklaren voor zelfstandigheden , uit planten of lagere 

 dieren , door eene soort van vermolming ontstaan. 



Wanneer plantaardige stoffen zich onder water bevinden en alzoo 

 de toetreding van de lucht zeer is beperkt , zoo ondergaan zij onder 

 gunstige omstandigheden eene scheikundige verandering , waarvan een 

 der meest belangrijke gevolgen is: de vorming van koolstofrijkere 

 zelfstandigheden Bij ons te lande neemt men dergelijke verandering 

 waar bij de vorming van veen ; dit toch is door vermolming uit de 

 overblijfsels van allerhande waterplanten voortgekomen. Maar ook 

 steenkolen zijn op dergelijke wijze ontstaan ; en niet zelden treft men 

 onder de kolen van nieuwere vorming vele stukken*aan , waaraan men 

 de structuur van het hout , waaruit het is ontstaan, nog duidelijk kan zien. 



Die scheikundige verandering, waarvan wij spreken, geeft als gelijk- 

 tijdige producten behalve water ook nog andere stoffen, zooals , bij 

 voorbeeld, ligt koolwaterstof en andere brandbare gassen, koolzuurgas, 

 enz., waarvan de ontwikkeling vooral bij de vermolming van doode 

 plantaardige stoffen in stilstaande waters kan worden bespeurd. 



Op eene dergelijke wijze nu kan, volgens de tweede hypothese, 

 de vorming van petroleum verklaard worden. De stof, waaruit het 

 ontstond, is of bout, of andere plantaardige afval geweest, of ook wel 

 eene zelfstandigheid, waaruit ten deele de lagere dieren bestaan, en 

 die met de planten-celstof, zoowel in zamenstelling als eigenschappen, 

 groote overeenkomst heeft, Onder andere omstandigheden als die , 



