182 HET PETROLEUM. 



waaronder steenkool ontstaat, of welligt gelijktijdig daarmede, kan uit 

 hout elk der bestanddeelen van het petroleum nevens eenige weinige 

 meer eenvoudige verbindingen gevormd zijn ; en van de vooronder- 

 stelling uitgaande, dat gedurende de zeer lange periode, welke er 

 gedurende die vermolming is verloopen, de omstandigheden nu en dan 

 gewijzigd zijn, kan men zich voorstellen, dat alzoo een mengsel is 

 ontstaan van allerlei stoffen , van welke elk afzonderlijk voor hare 

 vorming bepaalde voorwaarden vereischte. 



Het zal zeker velen mijner lezers onbegrijpelijk voorkomen, hoe 

 men de algemeen aangenomene theorie omtrent het ontstaan van 

 steenkolen ook op het petroleum heeft kunnen toepassen. Deze 

 stoffen toch hebben in het geheel geene overeenkomst met elkaar, 

 en is het dan niet gewaagd , voor de vorming van beiden ééne zelfde 

 oorzaak aan te geven? 



Om aan deze bedenking eenigzins te gemoet te komen, moeten wij 

 opmerken, dat, volgens de ondervinding der scheikundigen, een enkele 

 stof, naarmate van de omstandigheid, waaronderzij verkeert, zeer ver- 

 schillende ontledingsproducten geven kan. Suiker kan door gisting kool- 

 zuur en alcohol geven, maar men kan er door gisting onder andere 

 omstandigheden ook melkzuur en boterzuur uit verkrijgen , en nog meer 

 stoffen , die van de opgenoemde weder geheel verschillend zijn. Maar 

 buitendien moeten wij nog wijzen op het belangrijke feit, dat het ligte 

 koolwaterstof, — dat wij onder den naam van moerasgas kennen , omdat 

 het een hoofdbestanddeel uitmaakt van de gassen , die door de ontleding 

 van plantendeelen in moerassen worden ontwikkeld , — dat mijngas wordt 

 genoemd , omdat het in aanzienlijke hoeveelheden in steenkolenmijnen 

 wordt aangetroffen — dat ditzelfde gas , zeggen wij , ook een hoofd- 

 bestanddeel uitmaakt van den gasvormigen inhoud der rotsspleten , 

 waarin het Amerikaansche petroleum wordt aangetroffen ; en dat daar- 

 door dus reeds een zeker verband tusschen de vorming van steenkolen 

 en petroleum, als van zelve, wordt aangewezen. Maar het bedoelde 

 feit krijgt nog meer gewigt, wanneer wij de zamenstelling van het 

 ligte koolwaterstof vergelijken met die der hoofdbestanddeelen van het 

 petroleum. Wij zagen in de reeks, op bl. 178 vermeld, als eerste 

 lid een ligchaam opgenomen, waarvan wij de scheikundige zamen- 



