EEN VERSTANDIGE DUIF. 191 



niet meer voor den dag zag komen, onderzocht men, wat daarvan 

 de reden was. En wat bevond men ? De moeder had voorzorgen 

 genomen om te verhoeden , dat zij andermaal kinderloos zou wor- 

 den. Zij had de beide pootjes van het jonge dier, doch ieder 

 afzonderlijk, zoodanig omwonden met allerlei draden, touwtjes, vezels 

 van bamboe , alang-alang en andere plantaardige stoffen , dat het 

 voor het diertje volkomen onmogelijk was te gaan. Men moest met 

 een schaar die windsels losknippen , daar er zelfs knoopen in waren , 

 waarvan men zich verwonderen moest , hoe de duif die daarin had 

 kunnen aanbrengen. Het diertje kon ook , na van die banden bevrijd 

 te zijn, nog niet gaan, doordien zijne pootjes niet alleen stijf, maar 

 ook krom en eenigzins misvormd waren. De knaap , die dit het 

 eerst waarnam en aan zijne moeder mededeelde, riep uit: «Mama! Wat 

 »is die duif verstandig, nu moet u eens komen zien!" En wat mij 

 betreft , ik weet geene andere qualificatie voor die handeling. Klaar- 

 blijkelijk toch wijst zij niet alleen op de werking van het geheugen , 

 maar ook op een combineren van eenige voorstellingen of denkbeelden 

 en dus op nadenken.". . . . 



Tot dusverre de heer van der valk. Ik zeide, dat ik dit geval, 

 als bewijs voor eene verstandsuiting van een dier niet boven alle 

 bedenking acht, al komt het mij opmerkelijk genoeg voor om het 

 aan onze lezers mede te deelen. Die bedenking is de volgende. Zij 

 die duiven houden, weten, dat deze dieren, namelijk de volwassene, 

 zich meermalen met hunne pooten verwarren in de draden en 

 vezelen, welke zij voor hunnen nestbouw verzamelen, in dier voege, 

 dat deze zich om hunne pooten wikkelen en hen dan zelfs bij het 

 loopen belemmeren. Het spreekt van zelf, dat dit niet anders dan 

 een zoogenaamd toeval, in elk geval het gevolg eener onbewuste 

 handeling is; geen duif toch zal met opzet zich zelve zulke voet- 

 boeijen aanleggen. Doch nu ontstaat de vraag: heeft de moederduif, 

 waarvan boven sprake was, de pootjes van haar jong zelve omwik- 

 keld , of is die inwikkeling het gevolg geweest van de spartelende 

 bewegingen van het diertje te midden der bouwstoffen, waaruit het 

 nest bestaat ? De heer v. d. v. beantwoordt het eerste gedeelte dezer 

 vraag dadelijk toestemmend, maar het blijkt niet, dat hij aan de mo- 



