260 STUDIËN OVER DEN OESTER. 



zins schuins liepen en den rand van elke plaat vormden. Die cellen 

 zijn eene geschikte ophoopingsplaats voor de koolzure kalk. Hij ont- 

 kent , dat de oesterschaal het volkomen karakter heeft van parelmoer, 

 omdat de plooijen in het weefsel der schaal die regelmatige rang- 

 schikking missen , welke volstrekt vereischt wordt om dien schoonen 

 regenboogkleurigen glans voort te brengen, en len andere vond hij 

 meermalen het weefsel zoodanig met ruitvormige kristallen opgehoopt, 

 dat daardoor de doorschijnendheid verloren ging en dit de oorzaak 

 werd van den doffen glans der schaal. Zie fig. 2 , a en b. 



De schaal groeit niet aanhoudend voort, maar zulks geschiedt op 

 bepaalde tijden van het jaar , waardoor wij concentrische kringen op- 

 merken , gelijk ons algemeen bekend is uit het plantenrijk bij de 

 jaarkringen der boomen. 



De schaal geopend zijnde , verdient in de eerste plaats onze aandacht 

 het weefsel, waarmede de oester omkleed is en dat den naam draagt 

 van mantel. Zie fig. 1 d. Hij omgeeft het ligchaam van dit dier aan alle 

 zijden en is niet gesloten , zooals b. v. bij de geslachten Mya en Pholas. 

 Deze mantel scheidt aan de buitenvlakte en in het bijzonder aan de 

 vrije randen kalk af, waardoor de ontwikkeling der schalen plaats 

 grijpt. 



Meermalen onderzocht ik met het mikroskoop dezen mantel en wel 

 bij pas geopende oesters. Bij ligte aanraking, b. v. met eene naald, of 

 bij inwerking van een' zwakken electro-galvanischen stroom, kon ik zeer 

 duidelijk zamentrekkingen waarnemen. Zij ontstaan door eene menigte 

 van spiervezels , welke het korrelige weefsel van den mantel in ver- 

 schillende rigtingen doorkruisen , maar vooral aan den mantelzoom zijn 

 opgehoopt; ook de op verscheidene rijen geplaatste gevoelstepels zijn 

 zamentrekbaar. Deze laatste vertoonen zich onder het mikroskoop 

 min of meer vingervormig, zijn rijkelijk met eene bruine kleurstof 

 bezet en ontvangen zenuwdraden van den zenuwtak des mantels. Vooral 

 aan den binnenrand van den mantelzoom zag ik bij aanraking met 

 eene fijne naald deze zamentrekking het sterkst , en kon haar nog 

 waarnemen na verloop van drie dagen. De spiervezels van den 

 mantel zag ik , onder het mikroskoop , het duidelijkst bij gebruik van 

 azijnzuur. De binnenvlakte eindelijk van den mantel is nog door een 



