STUDIËN OY'EK DEN OESTER. 265 



Voornamelijk twee geachte schrijvers op het gebied van natuurlijke 

 historie en vergelijkende ontleedkunde, milne edwards en valen- 

 Ciennes ') , hebben den bloedsomloop bij de weekdieren nagegaan 

 en den spoorslag gegeven tot nadere onderzoekingen. Zij kwamen 

 tot de overtuiging : 1) dat de bloedsomloop bij geen enkel week- 

 dier volmaakt is; 2) dat in een kleiner of grooter gedeelte van 

 den bloedsomloop de aders altijd ontbreken en vervangen worden door 

 ruimten of holten (lacunae) ; 3) dat de aders dikwerf geheel en al 

 ontbreken en dat dan het door de slagaders naar alle ligchaamsdeelen 

 verspreide bloed alléén door de reeds genoemde holten naar de 

 oppervlakte der ademhalingswerktuigen wordt teruggevoerd. 



Wanneer milne edwards beweert, dat bij Ostrea edulis , als- 

 mede bij Mactra en Apïysia het slagaderlijk stelsel volkomen is, 

 echter nergens, uitgezonderd in de kieuwen, een net van echte vaten 

 bespeurd wordt , hetgeen de rol vervult van een haarvatenstelsel , dat 

 er nog geene vaten zijn te ontdekken , die het bloed uit de ver- 

 schillende organen naar het ademhalingswerktuig terugvoeren , dan 

 gevoel ik mij verpligt het denkbeeld van die opene ruimten of hol- 

 ten te bestrijden; niet alleen op grond dat de bloedsomloop, aldus 

 door hem aangenomen, in strijd is met een regelmatigen gang in de 

 natuur, maar ook omdat ik, na een groot aantal versche oesters on- 

 derzocht en aan eene kunstmatige opvulling van het vaatstelsel met 

 de kleurstof te hebben onderworpen , aan een praeparaat , behalve 

 het hoofdvat, — hetgeen zich aan den kieuwenzoom vertoont en het 

 bloed uit de kieuwen opneemt om het aldus naar de twee groote 

 vaten van het hart te leiden , - — tevens langs den zoom van de kieuw- 

 bladen een fijner tak ontdek, die als vertegenwoordiger van het ader- 

 stelsel optreedt. 



Wij stellen ons den bloedsomloop bij den Oester (zie fig. 9) aldus 

 voor: Het hart ontvangt door middel van twee groote vaten, die ik 

 in al mijne onderzochte voorwerpen aantrof, het meestal kleurloos, 

 soms rozenkleurig, soms groenachtig bloed uit de kieuwen; het schijnt 



') Milne edwards en valentiennes in frokiep's Nette Notizen , April 1845, n. 

 732, 733, Juni 1845. n. 743. 



