^66 STUDIËN OVER DEN OESTER. 



nog gezuiverd te worden door de klier van Bojanus (glandula Bojanï) , 

 die niet alleen vrij naauw met het hartzakje is verbonden , maar ook 

 bij elke hartsbeweging krachtdadig daaraan deelneemt ; dit bloed gaat 

 over in de voorkamer en wordt van daar gestuwd in den hartboezem ; 

 aan de punt van het hart vinden wij steeds een ontwikkeld bloedvat , 

 hetgeen, allengskens zich verdeelende in kleinere en kleinere vaten, 

 ten laatste vormt een wondernet [rete mirdbüe) , dat zich niet alleen 

 door lever , ingewanden, sluitspier en sinusholte uitbreidt, maar ten 

 laatste bij de vereeniging der kieuwbladen in een dun vat overgaat, 

 hetgeen langs den kieuwzoom voortloopt, daaraan takjes afgeeft, en, 

 bij mikroskopisch onderzoek, zich met de slagaderlijke vaten van de 

 kieuwen vereenigt , zoodat wij eene ombuiging der vaten verkrijgen, 

 die den kieuwtoestel van den Proteus anguinus herinnert. Dit dunne 

 vat houd ik voor een aderlijk vat , en het stelt op die wijze elk 

 der kieuwen in staat om na vernieuwde bloedzuivering het hart ver- 

 schen toevoer van levenssappen te schenken tot instandhouding van 

 het geheel. 



En dat sierlijk net van vaten , ach ! het wordt door eene onmeedoo- 

 gende hand in eene snede vernietigd, want de zoogenaamde baard 

 maakt immers niet het fijne uit van den oester! 



Den loden April 1862 had ik het genot een levenden oester te 

 kunnen nagaan met zijn nog kloppend hart , waarbij de regel- 

 matige bewegingen — 10 slagen in de minuut — mijne aandacht 

 boeiden. Het dier leefde van 's namiddags 2 uren tot den vol- 

 genden avond 10 uren, alzoo 32 uren na de opening der schaal. 

 Het hart bewoog zich perpendiculair in een vrij ruim en doorschij- 

 nend hartzakje. De neerdalende beweging had langzaam, daaren- 

 tegen de rijzende beweging met eenige versnelling plaats. Mijne 

 vrienden , dr. zeeman en dr. adriaans stelde ik in de gelegenheid 

 deze hartsbewegingen op te merken. Deze waarnemingen hebben 

 mij geleerd , dat wij hier dus een vaatstelsel bezitten op een' 

 lageren trap van ontwikkeling , hetgeen voor een deel de taak 

 vervult van een haarvatennet en aders bij de hooger geplaatste gewer- 

 velde dieren. 



