8TUOIEN OVER DEN OESTER. 271 



September wordt bij versche oesters het voorttelingswerktuig nage- 

 gaan met behulp van het mikroskoop; men zal daarin dan niet 

 alleen eijeren vinden, maar ook zaaddraden, soms in eene levendige 

 beweging , soms tot een bundel vereenigd , zie fig. c , b , nu eens met 

 de vrouwelijke deelen verbonden dan eens afzonderlijk. In oestertjes 

 van 2 centimeters in doorsnede , vond davaine meestal zaaddraden , 

 eveneens bij oestertjes, die 8 millimeters in doorsnede hadden , terwijl 

 hij de eijeren pas aantrof in oesters, die reeds in den handel kwamen. 

 Deze waarneming , zegt hij , stemt overeen met de opmerking van 

 een oestervisscher te Havre, dat de kleinste oesters zeer zelden zijn 

 »en état de frai". De eijeren ontstaan alzoo later dan de zaaddraden. 

 Die eijeren ondergaan nu van tijd tot tijd gedaanteverwisseling, en 

 naar gelang het tijdperk van ontwikkeling toeneemt, naar die mate 

 krijgt het jonge oestertje zijnen karakteristieken vorm. Zoodra dit 

 weekdier de ouderlijke woning verlaten heeft , is hij , ofschoon reeds 

 van een schaaltje voorzien , nog niet zóó ontwikkeld om zich aan de 

 rots of andere voorwerpen vast te hechten, drijft vrij in het water 

 rond en ontvangt nu voeding middellijk door een orgaan , bekend onder 

 den naam van trilhaar-ligchaam (corpus ciliare) , zie fig. d , e. 



»Au moyen de eet appareil,'' zegt davaine, ul'embryon nage dans 

 Ie liquide avec une grande rapidité ; il Ie traverse a son gré dans tous 

 les sens , va , vient , tourne autour de lui même ou des obstacles qu'il 

 rencontre. Rien n'est plus curieux et plus interessant que de voir , 

 sous Ie microscope , les petites huitres parcourir la gouttelette d'eau 

 qui les réunit en grand nombre , s'eviter nmtuellement , se croiser en 

 tout sens avec une merveilleuse rapidité, sans se heurter, sans se 

 rencontrer jamais.'' 



Naarmate nu de groote organen, hart, lever en ingewanden in om- 

 vang toenemen, naar die mate vervult het trilhaar-ligchaam al minder 

 zijne rol en scheidt zich ten laatste geheel van het diertje af, hetgeen 

 met beschuttingswerktuigen voorzien (de harde schaal), zich eindelijk aan 

 den bodem, rots of klip bevestigt (zie fig. ƒ ) , of men verzamelt ze 

 en brengt ze tot verdere ontwikkeling over in de zoogenaamde oester- 

 putten, waarover later zal gehandeld worden. 



De ouderdom van den oester is moeijelijk te bepalen; echter weet 



