300 



HET NIEUWE WERKTUIG VOOR DE TIJDSBEPALING IN HET 



Om den graad van naauwkeurigheid te kunnen beoordeelen, die 

 zich met de werktuigen van den heer van der kraan laat bereiken, 

 heb ik eenige waarnemingen volbragt met twee der mij toegezondene 

 exemplaren. Aan de sterrewacht te Leiden zijn de fouten der uur- 

 werken bestendig op een deel eener seconde na bekend , en aldaar 

 was het ligt te bepalen, hoeveel de tijd, door het werktuig aange- 

 wezen , voor of achter was met den tijd , dien het had moeten aan- 

 wijzen. Met het een der twee onderzochte exemplaren verkreeg ik 

 de navolgende uitkomsten : 



1864. 



16 Maart 's nam. te 3 u., 26 m. m.t. 



17 i) 's morg. » 8 » 59 » » 

 19 » « » 10 » 4 » » 



Fout des werktuigs. 

 achter min. 15 sec. 



22 



!) 



's nam. 



• 3 



» 



49 



6 



April 



's morg. 



« 10 



o 







6 



h 



's nam. 



.» 3 



» 



26 



16 



Mei 



» 



■ 6 



)) 



17 



vóór 







1) 



34 



u 



1 



.. 



5 



achter 



1 



» 







vóór 



1 



)) 



41 



>) 







» 



44 



>i 



1 



)) 



12 



Het tweede der onderzochte exemplaren gaf mij de volgende uit- 

 komsten: 



1864. 















Fout 



des 



werktuigs. 



7 Junij 



's nam. 



te 



3 u. 



26 



m. 



m.t. 



achter 







min. 



12 sec. 



11 



's morg. 



» 



9 » 



24 



o 



» 



vóór 







» 



50 » 



14 



» 



« 



9 » 



46 



» 



i) 



» 



1 



» 



29 >» 



11 Julij 



» 



i) 



9 i 



12 



» 



» 



o 







» 



37 » 



11 



's nam. 



n 



6 i 



19 



» 



» 



achter 







» 



54 » 



20 



's morg. 



i) 



9 » 



21 



i) 



>; 



vóór 



1 



» 



7 )) 



20 



's nam. 



H 



3 » 



31 



n 



» 



ƒ achter 







» 



29 b 



5 Aug. 



's morg. 



» 



9 i) 



38 



i) 



>i 



vóór 



1 



» 



12 » 



5 



's nam. 



)) 



3 « 



26 



D 



» 



n 







M 



17 i 



Iedere dezer uitkomsten rust op vijf bepalingen, die onmiddellijk 

 na elkander werden volbragt en waaruit een middental werd genomen. 

 De onderdeden der tusschenruimten van vijf minuten, op het aequa- 

 toriale vlak, werden bij schatting bepaald. 



Als men de bovenstaande getallen bij die vergelijkt, welke ik in 

 het Album der Natuur voor 1855 (3de aflevering) gegeven heb, ont- 



