MAATS. LEVEN, VAN H. V. D. KRAAN TE YSSELMONDE. 301 



waart men, dat met het werktuig van den heer van der kraan 

 omtrent dezelfde naauwkeurigheid als met dat van seiler wordt be- 

 reikt. De onzekerheid der tijdsbepaling, met het werktuig verkregen, 

 kan op eene minuut gesteld worden , als de waarnemingen niet te digt 

 bij den middag worden volbragt. Men zal altijd wel doen met de 

 waarnemingen van des morgens te tien ure tot des namiddags te twee 

 ure te vermijden. 



De voorname bron van onjuistheid der tijdsbepaling met het werk- 

 tuig verkregen komt mij voor in het standaardje G te liggen. Bij de 

 wijze, waarop dat standaardje aan het werktuig bevestigd is, schijnt 

 het mij uiterst moeijelijk toe het naauwkeurig loodregt te stellen op 

 de lijn van zes ure in het aequatoriale vlak, en is het standaardje in 

 zich zelf goed gesteld , dan kan men nog bezwaarlijk daarnaar het 

 werktuig, in de rigting van het oosten en westen, de juiste helling 

 geven. Ziet men van onderen eene tusschenruimte tusschen den draad 

 en het standaardje, zoo helt het laatstgenoemde zekerlijk te veel 

 voorover, maar als de draad langs het standaardje strijkt, is het naauwe- 

 lijks mogelijk met juistheid te beoordeelen, of het standaardje ook te 

 veel achterover helt. De omstandigheid dat het tweede der onder- 

 zochte werktuigen , in den voormiddag , den tijd bestendig omtrent 

 eene minuut te laat gaf, kan ook daaruit worden verklaard , dat het 

 zich niet naauwkeurig genoeg stellen liet. Bij de vroegere exemplaren 

 van zijn werktuig had de heer van der kraan het paslood vrij ge- 

 laten en in een punt doen uitloopen, die met het snijpunt van twee 

 lijnen in overeenstemming moest worden gebragt. Die inrigting was 

 boven de latere ver te verkiezen. 



De heer van der kraan heeft mij geschreven, dat het werktuig, 

 geheel volledig , met het daarbij behoorend boekje en met inbegrip 

 van emballage, door hem voor ƒ 12.90 wordt afgeleverd. Het is veel 

 moeijelijker het vrij zamengestelde werktuig van den heer van der 

 kraan dan dat van seiler naauwkeurig te vervaardigen en de prijs 

 van het werktuig is zekerlijk zeer laag, in vergelijking van den arbeid, 

 dien zijne vervaardiging vordert. Elke gemeente zoude zich ligtelijk 

 zulk een werktuig kunnen aanschaffen en er zoude ook in elke ge- 

 meente ligtelijk iemand te vinden zijn , geschikt en bereid om het 



