WATERGELUIDEN OP BORNEO ; 



DOOR 



L. F. PRAEGER. 



Er zijn tijden geweest , dat het voor een reiziger , die eenige we- 

 tenschappelijke opleiding en opmerkingsgeest had , voldoende was 

 eene reis in een naburig landschap of land te doen om zeer interes- 

 sante verhalen en opmerkingen mede te deelen , die den stil voor 

 zich heen levenden burger en poorter te regter tijd konden herin- 

 neren , dat er buiten zijne muren en provincie nog iets belangrijks 

 en schoons te vinden was. Hoe zijn die tijden veranderd! Wel kan 

 een talentvolle schrijver nog belangwekkende reisverhalen schrijven 

 en stond er ooit weer een yorick op , zoo zal hij even goed als 

 vroeger gewaardeerd worden , doch , om wat nieuws mee te deelen 

 van hetgeen de natuur in den vreemde oplevert is voor hem , die 

 zeer ver gereisd heeft, nog geene gemakkelijke taak. 



Ver van het schoone Java , waar de eerste reizigers boomen von- 

 den (en voor het geloovige Europa afteekenden), wier vruchten kin- 

 derhoofden waren, en in nog onbekender streken heb ik rondgedoold 

 op plaatsen , waar zeker nooit te voren een blanke voet den grond 

 drukte, en waar zijn de wonderen der zoo wondervolle natuur, die ik 

 te verhalen heb ? Borneo b. v. ligt zeer ver van Java ; als men ten 

 minste de oude reisgelegenheid raadpleegt. Onze voorouders gebruik- 

 ten eenige maanden voor die reis, en de Arabische koopvaarder heeft 

 nog thans 1 a, 1£ maand noodig om van Batavia Bandjermasin 

 te bereiken. En toch zijn zoo vele ambtenaren met dat eenige be- 

 schikbare transportmiddel (de onreine , op goed geluk dobberende , 



